Nuôi con nuôi theo pháp luật Việt Nam

LINK DOWNLOAD MIỄN PHÍ TÀI LIỆU "Nuôi con nuôi theo pháp luật Việt Nam": http://123doc.vn/document/569274-nuoi-con-nuoi-theo-phap-luat-viet-nam.htm

Nuụi con nuụi theo phỏp lut Vit Nam

Bựi Th Hng

Khoa Lut
Lun vn Thc s ngnh: Lut dõn s; Mó s: 60 38 30
Ngi hng dn: TS. Nguyn Vn C
Nm bo v: 2011

Abstract: Phõn tớch hiu rừ bn cht phỏp lý v tớnh nhõn o ca ch nh nuụi
con nuụi trong phỏp lut Vit Nam, ng thi cú s so sỏnh, i chiu vi phỏp lut
cỏc nc v phỏp lut quc t. Kho sỏt v ỏnh giỏ thc tin ỏp dng ch nh nuụi
con nuụi, qua ú phỏt hin nhng vng mc, bt cp trong thc tin ỏp dng v thc
hin phỏp lut nuụi con nuụi. Nghiờn cu c ch bo m vic thc thi phỏp lut nuụi
con nuụi Vit Nam.

Keywords: Lut dõn s; Phỏp lut Vit Nam; Con nuụi

Content


Nuụi con nuụi l hin tng xó hi xy ra ph bin tt c cỏc quc gia trờn th gii v
c iu chnh bi h thng phỏp lut ca cỏc nc trờn c s phự hp vi iu kin kinh t
v mc ớch xó hi ca mi quc gia.
nc ta, nuụi con nuụi l mt vn mang tớnh nhõn o, c ng v nh nc quan
tõm sõu sc. Trong hon cnh t nc cũn phi chu nhng di chng nng n ca chin
tranh, iu kin kinh t - xó hi cũn nhiu khú khn, mc thu nhp ca nhõn dõn cũn thp,
nhiu tr em cú hon cnh c bit cn cú mỏi m gia ỡnh thỡ vn nuụi con nuụi cng
tr nờn cp thit trong i sng xó hi.
Bờn cnh ý ngha to mỏi m gia ỡnh cho tr em, vic nuụi con nuụi cũn gúp phn ỏp
ng nhu cu chớnh ỏng ca v chng nhn con nuụi, c bit l nhng cp v chng vụ sinh,
him mun, ph n cú hon cnh khú khn, sng n thõn
Phỏp lut iu chnh quan h nuụi con nuụi nc ta c hỡnh thnh t khỏ sm v
trong nhng nm qua ó gúp phn quan trng vo vic bo m thc hin quyn ca tr em
c chm súc, nuụi dng v giỏo dc trong mụi trng gia ỡnh; ng viờn khi dy tinh
thn nhõn o, nhõn vn ca con ngi Vit Nam; gi gỡn v phỏt huy truyn thng tng
thõn tng ỏi, lỏ lnh ựm lỏ rỏch trong nhõn dõn. Tuy nhiờn, trong quỏ trỡnh ỏp dng, h
thng phỏp lut ny vn cũn bc l nhng hn ch v bt cp nht nh.
khc phc nhng s chng chộo, tn mỏt ca h thng cỏc vn bn phỏp lut v nuụi
con nuụi, nhm ra cỏc quy nh phự hp nht vi giai on phỏt trin mi ca t nc
nõng cao hn na s lng tr em c nhn lm con nuụi m vn m bo c mc ớch, ý
ngha ca hot ng mang tớnh xó hi sõu sc ny, ngy 17/6/2010 Quc hi nc Cng hũa
xó hi ch ngha Vit Nam khúa XII k hp th 7 ó ban hnh Lut Nuụi con nuụi s
52/2010/QH12.
2
S ra i ca mt o lut riờng v nuụi con nuụi ó to ra c khung phỏp lý thng
nht, n nh, cú giỏ tr ỏp dng lõu di, thu hỳt c s quan tõm, ng h v giỳp ca ton
xó hi i vi cụng tỏc bo v, chm súc v nuụi dng tr em, nõng cao trỏch nhim ca tt
c cỏc ngnh, cỏc cp, c quan, t chc v xó hi trong vic bo m quyn ca tr em. iu
ú ó th hin s quan tõm sõu sc, thit thc ca ng, Nh nc i vi cụng tỏc bo v tr
em, nht l nhng tr em cú hon cnh c bit, to c s Chớnh ph ban hnh v thc hin cỏc
chớnh sỏch, bin phỏp nhm khuyn khớch, ng viờn v tng cng trỏch nhim ca ton xó hi
trong vic giỳp nhng tr em cú hon cnh c bit cỏc em c chm súc, nuôi dưỡng v
giỏo dc trong mụi trng gia ỡnh, hũa nhp vi cng ng v cú iu kin phỏt trin thnh
ngi cú ớch cho xó hi. Lut Nuụi con nuụi năm 2010 chớnh l c s phỏp lý ng b nhm ỏp
ng nhu cu ngy cng tng ca cỏc cp v chng trong nc mong mun cú con nuụi; bo
v quyn v li ớch ca cha m nuụi, giỳp h n nh t tng v yờn tõm trong vic nuụi
dng, chm súc con nuụi nh con . Bờn cnh ú, vic ban hnh Lut Nuụi con nuụi cũn
th hin s tụn trng cỏc cam kt quc t ca nh nc ta khi tham gia cụng c quc t v
quyn tr em, tụn trng v bo m cỏc quyn tr em, bo m vic nuụi con nuụi c tin
hnh trờn nguyờn tc nhõn o, vỡ li ớch tt nht ca tr em.
tỡm hiu k hn vn nuụi con nuụi, c bit t khi cú Lut Nuụi con nuụi năm 2010
ra i qua ú cú th so sỏnh, phõn tớch v thy c nhng im mi, tớnh u vit ca o
lut ny; ng thi ra nhng c ch m bo v bin phỏp a phỏp luật nuôi con nuôi vo
i sng xó hi, tỏc gi ó chn ti "Nuụi con nuụi theo phỏp lut Vit Nam" nghiờn
cu v thc hin lun vn thc s ca mỡnh.

Vn nuụi con nuụi l i tng quan tõm ca nhiu nh nghiờn cu. Di gúc khoa
hc phỏp lý, vn ny cng c nghiờn cu nhiu cp khỏc nhau, k c trong nc
v nc ngoi. Ti Vit Nam, nhng nm gn õy, nghiờn cu v phỏp lut nuụi con nuụi cú
khỏ nhiu, cú s lng tng i phong phỳ. Vin Khoa hc phỏp lý - B T phỏp trong
chng trỡnh hp tỏc vi UNICEF ó biờn son mt chuyờn Thụng tin phỏp lý v: "Ch
nh nuụi con nuụi trong phỏp lut Vit Nam v quc t" (nm 1998). Cun sỏch ó gii thiu
khỏi quỏt v ch nh nuụi con nuụi trong phỏp lut Vit Nam, nờu thc trng v nuụi con
nuụi ti mt s a phng v gii thiu v phỏp lut nuụi con nuụi ca mt s nc. Tỏc gi
Nguyn Cụng Khanh biờn son cun "Hi ỏp v phỏp lut nuụi con nuụi" (Nh xut bn T
phỏp, nm 2004). Bờn cnh ú cũn mt s bi vit ng trờn cỏc bỏo v tp chớ chuyờn ngnh.
Tỏc gi Nguyn Th Thu Võn cú bi: "Ch nh nuụi con nuụi trong Lut Hụn nhõn v gia
ỡnh nm 2000" trờn Tp chớ Dõn ch v Phỏp lut (thỏng 2 nm 2001). Tỏc gi Nguyn
Phng Lan cú bi "Bn cht ca vic nuụi con nuụi theo phỏp lut Vit Nam" (Tp chớ Lut
hc s 2 nm 2005), bi "Cn hon thin cỏc quy nh ca phỏp lut v chm dt nuụi con
nuụi v hy vic nuụi con nuụi" (Tp chớ tũa ỏn nhõn dõn s 24 nm 2005) v bi "C s ca
vic quy nh hỡnh thc nuụi con nuụi trn vn" (Tp chớ Nh nc v phỏp lut s 8 nm
2005) Tỏc gi Ngụ Th Hng cú bi "V ch nh nuụi con nuụi trong Lut Hụn nhõn v
gia ỡnh nm 2000" (Tp chớ Lut hc s 3 nm 2001). Bi vit phõn tớch v nờu mt s
khim khuyt, bt cp trong cỏc quy nh v nuụi con nuụi ca Lut Hụn nhõn v gia ỡnh
nm 2000. Nm 2009, Tp chớ Dõn ch v phỏp lut xut bn riờng mt s chuyờn "Phỏp
lut v nuụi con nuụi" bao gm bi vit ca cỏc tỏc gi: Nguyn Cụng Khanh, Bựi Th Thu
Hng, Hng Thu, Nguyn Phng Lan, Nguyn Thng Long v cỏc tn ti, bt cp v cỏc
gii phỏp hon thin cỏc quy nh ca phỏp lut v nuụi con nuụi.
Bờn cnh ú, nhiu cuc hi tho khoa hc nhng cp khỏc nhau cng c t chc.
Nm 2005, Vin Khoa hc phỏp lý v Cc Con nuụi quc t ó thc hin ti nghiờn cu
khoa hc cp b vi nhan : "Hon thin phỏp lut v nuụi con nuụi cú yu t nc ngoi
trc yờu cu gia nhp Cụng c La Hay nm 1993 v bo v tr em v hp tỏc trong lnh
vc nuụi con nuụi quc t".
3
Thỏng 3/2007, tỏc gi Nguyn Phng Lan ó bo v Lun ỏn tin s vi ti "C s lý
lun v thc tin ca ch nh phỏp lý v nuụi con nuụi Vit Nam" ti Trng i hc Lut
H Ni. Cú th núi lun ỏn ny l cụng trỡnh khoa hc cú tớnh chuyờn sõu, nghiờn cu tng
i h thng v ton din phỏp lut v nuụi con nuụi nc ta giai on trc khi cú Lut
Nuụi con nuụi ra i.
Vi tỡnh hỡnh nghiờn cu chung ú, vic nghiờn cu tip tc hon thin phỏp lut v
nuụi con nuụi l cn thit, cú ý ngha c v lý lun v thc tin.

Nghiờn cu cỏc quy nh v nuụi con nuụi theo phỏp lut Vit Nam giai on trc khi
Lut Nuụi con nuụi 2010 ra i.
Nghiờn cu phỏp lut mt s nc v nuụi con nuụi.
Nghiờn cu ch nh nuụi con nuụi trong phỏp lut hin hnh ca Vit Nam.
Nghiờn cu thc trng thc hin vic nuụi con nuụi, ỏp dng phỏp lut nuụi con nuụi v
gii quyt cỏc vn phỏt sinh trong quan h nuụi con nuụi.
Tỡm hiu thc trng qun lý nh nc v nuụi con nuụi.
Kin gii mt s vn nhm hon thin phỏp lut v nuụi con nuụi Vit Nam hin
nay.

- Mc ớch nghiờn cu ti:
Lm sỏng t tớnh u vit v nhng hn ch, bt cp ca ch nh nuụi con nuụi trong h
thng phỏp lut Vit Nam; tỡm ra nhng im cũn hn ch trong phỏp lut hin hnh v trong
quỏ trỡnh thi hnh, ỏp dng cỏc quy nh v nuụi con nuụi; xut ý kin nhm hon thin ch
nh nuụi con nuụi v m bo hiu qu ca vic thi hnh, ỏp dng ch nh nuụi con nuụi trong
thc tin.
- Nhim v ca vic nghiờn cu ti:
Phõn tớch hiu rừ bn cht phỏp lý v tớnh nhõn o ca ch nh nuụi con nuụi trong
phỏp lut Vit Nam.
Nghiờn cu mt cỏch tng th phỏp lut nuụi con nuụi nc ta trong quỏ trỡnh lp phỏp,
ng thi cú s so sỏnh, i chiu vi phỏp lut cỏc nc v phỏp lut quc t; phỏt hin
nhng bt cp, hn ch, khim khuyt ca cỏc quy nh v nuụi con nuụi, t ú cú c s
hon thin phỏp lut nuụi con nuụi.
Kho sỏt v ỏnh giỏ thc tin ỏp dng ch nh nuụi con nuụi, qua ú phỏt hin nhng
vng mc, bt cp trong thc tin ỏp dng v thc hin phỏp lut nuụi con nuụi.

C s phng phỏp lun nghiờn cu ti l ch ngha duy vt bin chng v duy vt
lch s theo quan im ca ch ngha Mỏc - Lờnin. Trờn c s ú, ti c nghiờn cu
bng cỏc phng phỏp c th l phõn tớch, tng hp, so sỏnh, h thng, kt hp vi cỏc
phng phỏp khỏc nh phng phỏp lch s, thng kờ

Gúp phn ỏnh giỏ, khc phc v hon thin h thng phỏp lut v nuụi con nuụi ca Nh
nc ta thụng qua cỏc lnh vc xõy dng, thc hin v ỏp dng phỏp lut trờn thc tin.

Ngoi phn m u, kt lun v danh mc ti liu tham kho, ni dung ca lun vn gm
3 chng:
Chng 1: Nhng vn lý lun v nuụi con nuụi.
Chng 2: Thc trng vic iu chnh phỏp lut nuụi con nuụi Vit Nam.
Chng 3: C ch bo m vic thc thi phỏp lut nuụi con nuụi.
4

Ch-ơng 1

1.1.
Nuụi con nuụi l mt khỏi nim ó c quy nh ti iu 67 ca Lut Hụn nhõn v gia
ỡnh nm 2000. n Lut Nuụi con nuụi s 52/2010/QH12 ti khon 1, iu 3 vn tip tc k
tha khỏi nim ú nhm kin to mt h thng cỏc thut ng phỏp lý v nuụi con nuụi, ch
khụng nhm a ra mt cỏch hiu khỏc v ch nh nuụi con nuụi Vit Nam.
Theo ú, "nuụi con nuụi l vic xỏc lp quan h cha, m, con giữa người nhận nuôi con
nuôi và ng-ời đ-ợc nhận làm con nuôi". Khái niệm nuôi con nuôi có thể đ-ợc xem xét d-ới
nhiều góc độ: sinh học, xã hội và pháp lý. Trong đó, d-ới góc độ pháp lý, nuôi con nuôi là
việc xác lập quan hệ cha, mẹ và con giữa ng-ời nhận nuôi con nuôi và ng-ời đ-ợc làm con
nuôi, dựa trên ý chí chủ quan của các chủ thể tham gia quan hệ nuôi con nuôi và đ-ợc sự công
nhận của các cơ quan nhà n-ớc có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
Chủ thể chính trong quan hệ nuôi con nuôi là ng-ời nhận con nuôi và ng-ời đ-ợc nhận
làm con nuôi.
iu 14 Lut Nuụi con nuụi năm 2010 ó k tha quy nh ca iu 69, Lut Hụn nhõn
v gia ỡnh nm 2000 trong việc quy định điều kiện của ngi nhn con nuụi. Theo đó,
người nhận con nuôi phi cú nng lc hnh vi dõn s y ; hn con nuụi t 20 tui tr lờn;
cú iu kin v sc khe, kinh t, ch bo m vic chm súc, nuụi dng, giỏo dc con
nuụi cha thnh niờn; cú t cỏch o c tt; khụng phi l ngi ang b hn ch quyn ca
cha, m i vi con cha thnh niờn, ngi ang b truy cu trỏch nhim hỡnh s hoc b kt
ỏn nhng cha c xúa ỏn tớch v mt trong cỏc ti c ý xõm phm tớnh mng, sc khe,
nhõn phm, danh d ca ngi khỏc; ngc ói hoc hnh h ụng, b, cha, m, v, chng,
con, chỏu, ngi cú cụng nuụi dng mỡnh; d d, ộp buc hoc cha chp ngi cha thnh
niờn phm phỏp; mua bỏn, ỏnh trỏo, chim ot tr em; cỏc ti xõm phm tỡnh dc i vi tr
em; cú hnh vi xỳi gic, ộp buc con lm nhng iu trỏi phỏp lut, trỏi o c xó hi.
Ngi c nhn lm con con nuụi l tr em di 16 tui. Quy nh ny l phự hp vi
tui ca tr em c quy nh trong Lut chm súc, bo v v giỏo dc tr em nm 2005,
B lut Dõn s nm 2005 v Lut Hụn nhõn v gia ỡnh nm 2000.
Sau khi ó hon tt cỏc th tc ng ký ti c quan nh nc cú thm quyn, k t thi
im giao nhn con nuụi, cha mẹ nuôi và con nuụi cú y quyn v ngha v phỏp lý giữa
cha mẹ và con theo luật định. C th l, cha m nuụi cú ngha v trụng nom, nuụi dng,
chm súc, giỏo dc, yờu thng, i din cho con nuụi trc phỏp lut, qun lý ti sn ca con
nuụi, bi thng thit hi do con nuụi cha thnh niờn gõy ra; con nuụi cú trỏch nhim yờu
quý, kớnh trng, bit n, hiu tho vi cha m nuụi, lng nghe nhng li khuyờn bo đúng
n ca cha m, gi gỡn danh d, truyn thng tt p ca gia ỡnh, chm súc nuụi dng cha
m.
Con nuụi cú th c thay i tờn v thay i h theo h ca cha, m nuụi nu cha, m
nuụi cú yờu cu. Quy nh ny nhm m bo s hũa nhp thc s v ton din ca con nuụi
vo gia ỡnh cha, m nuụi.
1.1.1. Nuụi con nuụi trong nc
Nuụi con nuụi trong nc l vic nuụi con nuụi gia cụng dõn Vit Nam vi nhau thng
trỳ Vit Nam.
Cỏc ni dung liờn quan n vn nuụi con nuụi trong nc c quy nh ti chng 2
Lut Nuụi con nuụi năm 2010 và mục 1 ch-ơng 2 Nghị định số 19/2011/NĐ-CP ngày
21/3/2011 của Chính phủ về việc hướng dẫn Luật Nuụi con nuụi năm 2010, bao gm cỏc
quy nh v iu kin i vi ngi nhn con nuụi v ngi c nhn lm con nuụi; quyn
5
v ngha v phỏt sinh t vic nuụi con nuụi, thm quyn gii quyt v ng ký nuụi con nuụi,
chm dt vic nuụi con nuụi.
1.1.2. Nuụi con nuụi cú yu t nc ngoi
Nuụi con nuụi cú yu t nc ngoi l vic nuụi con nuụi gia cụng dõn Vit Nam vi
ngi nc ngoi, gia ngi nc ngoi vi nhau thng trỳ Vit Nam, gia cụng dõn Vit
Nam vi nhau m mt bờn nh c nc ngoi.
V nguyờn tc, ngi xin nhn con nuụi phi thng trỳ nhng nc l thnh viờn ca
iu c quc t hp tỏc v nuụi con nuụi vi Vit Nam v ỏp ng cỏc iu kin nuụi con
nuụi theo Lut Nuụi con nuụi nm 2010. iu ỏng lu ý l tr em Vit Nam ch c gii
quyt cho lm con nuụi ngi nc ngoi khi ó thc hin cỏc bin phỏp tỡm gia ỡnh thay th
nhng vn khụng c nhn lm con nuụi trong nc, ngha l phỏp lut hin hnh ca Vit
Nam vn u tiờn tỡm mỏi m trong nc cho tr em. C th, ti im c, khon 1, iu 32 Lut
Nuụi con nuụi nm 2010 quy nh: ti liu chng minh ó thc hin vic tỡm gia ỡnh thay th
trong nc cho tr em theo quy nh ti khon 2 iu 15 ca Lut Nuụi con nuụi nhng
khụng thnh l mt ti liu bt buc phi cú trong h s ca ngi c gii thiu lm con
nuụi nc ngoi.
Nh vy, gia khỏi nim nuụi con nuụi trong nc v khỏi nim nuụi con nuụi yu t
nc ngoi cú s khỏc nhau rừ rt. Vic cụng dõn trong nc nhn tr em thng trỳ trong
nc hoc cú quc tch ca nc ú c coi l hin tng nuụi con nuụi trong nc; cũn
nuụi con nuụi cú yu t nc ngoi l vic nuụi con nuụi cú s chuyn tr em c nhn lm
con nuụi qua biờn gii gia cỏc nc khỏc nhau. Trong chng mc nht nh thỡ khỏi nim
nuụi con nuụi cú yu t nc ngoi v nuụi con nuụi quc t l tng ng nhau; ch khỏc l
vic nuụi quc t l phm vi iu chnh ca Cụng c Lahay nm 1993.
1.2. Vài nét kh
Trc khi cú Lut Nuụi con nuụi nm 2010 ra i, trong h thng phỏp lut Vit Nam,
vn nuụi con nuụi ó c quy nh t o lut cú giỏ tr phỏp lý cao nht l Hin phỏp,
n B lut, Lut, Ngh nh, Ngh quyt, Thụng t vi cỏc ni dung quy nh y v
nguyờn tc, iu kin, trỡnh t, th tc cho, nhn con nuụi bờn cnh ú cũn cú cỏc Hip
nh hp tỏc v nuụi con nuụi vi mt s nc trờn th gii.
Sau Cách mạng tháng Tám, vấn đề nuôi con nuôi đã đ-ợc quy định ngay trong Luật
Hôn nhân và gia đình đầu tiên của n-ớc ta, và ngày càng trở thành một chế định pháp lý
quan trọng trong hệ thống pháp luật hôn nhân và gia đình của n-ớc ta. Sự phát triển của
chế định nuôi con nuôi thể hiện quan điểm của nhà n-ớc ta trong việc bảo vệ và chăm
sóc các quyền cơ bản của trẻ em, trong đó có quyền đ-ợc nhận làm con nuôi. Nh- vậy, có
thể nhận định rằng, chế định nuôi con nuôi chiếm một vị trí quan trọng trong hệ thống
pháp luật Việt Nam.

Ch-ơng 2



Cỏc vn bn phỏp lut v nuụi con nuụi ca Vit Nam ban hnh giai on trc khi cú Lut
Nuụi con nuụi năm 2010 ra i ó gúp phn quan trng trong vic iu chnh cỏc quan h nuụi
con nuụi ti Vit Nam, bo m tinh thn nhõn o, vi mc ớch l tỡm cho tr em khụng ni
nng ta mt mỏi m gia ỡnh thay th, bc u ó tụn trng nguyờn tc u tiờn cho nhn con
nuụi trong nc, nuụi con nuụi cú yu t nc ngoi ch l bin phỏp cui cựng.
Tuy nhiờn, bờn cnh nhng kt qu t c, trong quỏ trỡnh thc hin cỏc quy nh phỏp
lut v nuụi con nuụi cũn cú nhng hn ch, bt cp, tn ti cn khc phc.
6
2.1.1. Mt s kt qu t c
Nhỡn chung, cỏc vn bn phỏp lut v nuụi con nuụi trong thi gian qua ó phỏt huy hiu
lc, hiu qu v ó phn ỏnh mt bc tranh ton cnh mang ỳng sc thỏi v phỏp Lut Nuụi
con nuụi Vit Nam, vi mc ớch ht sc nhõn o l tỡm mỏi m gia ỡnh cho tr em khụng
ni nng ta. V theo phng chõm l u tiờn cho nhn con nuụi trong nc, vic cho nhn
con nuụi nc ngoi l gii phỏp cui cựng. Cỏc tiờu chớ phỏp lut i vi tr em c cho
nhn lm con nuụi v ngi nhn con nuụi, trỡnh t, th tc v cỏc giy t liờn quan n h s
nhn con nuụi, cỏc t chc, vn phũng con nuụi nc ngoi ti Vit Nam, phớ, l phớ u c
vn dng, ỏp dng rt nghiờm tỳc, cht ch v m bo tớnh minh bch v th tc phỏp lý
cng nh minh bch v ti chớnh liờn quan. Nh vy, v mt khỏch quan, ch quan cho thy
phỏp lut v nuụi con nuụi ó gúp phn tớch cc trong vic to iu kin thun li cho ngi
nhn con nuụi v ngi c nhn lm con nuụi v cỏc c quan chc nng tip cn, vn dng
cỏc quy nh phỏp lut ny hon tt cỏc th tc phỏp lý i vi vic nhn con nuụi trong
nc v quc t.
2.1.2. Nhng hn ch, bt cp, tn ti cn khc phc
Bên cạnh những kt qu t c núi trờn, trong quỏ trỡnh thc hin cỏc quy nh phỏp
lut v nuụi con nuôi cũn gp phi nhng hn ch, bt cp, tn ti cn khc phc sau õy:
Th nht, do cỏc vn bn phỏp lut v nuụi con nuụi cha c quy nh cú h thng, y
, ton din v thng nht trong mt vn bn, do ú vic kt ni cỏc quy nh trong nhiu
vn bn khỏc nhau rt khú vn dng hi hũa gii quyt v vic c th.
Th hai, cỏc Hip nh hp tỏc v nuụi con nuụi ca Vit Nam vi cỏc nc thỡ cú mt s
Hip nh ó ht thi hn thc hin.
Th ba, nhn thc ca ngi dõn i vi phỏp lut v nuụi con nuụi cha y , nghiờm
tỳc, do ú, khi cú phỏt sinh cỏc quyn v ngha v phỏp lý khỏc bờn cnh quan h nuụi con
nuụi thỡ h li tỡm n cỏc c quan t phỏp xin c lm th tc ng ký cụng nhn vic
nuụi con nuụi, trong khi ú phỏp lut v nuụi con nuụi cng cha th d liu c ht cỏc
trng hp cú th phỏt sinh kp thi iu chnh gii quyt.
Th t, vi phm phỏp lut v nuụi con nuụi ang c xem nh l mt hin tng ph
bin, to ra s cnh tranh khụng lnh mnh. Những vi phm phỏp lut v nuụi con nuụi kéo
theo sự vi phm phỏp lut v h tch và các lĩnh vực khác.
Th nm, c ch phi hp thc hin gia cỏc B, ban, ngnh liờn quan n gii quyt
vic nuụi con nuụi trong thi gian qua cha cú s phõn cụng rừ rng v trỏch nhim u mi
ch trỡ, phi hp trong tng mng cụng vic dn n mc trong khõu qun lý, kim tra, thanh
tra v giỏm sỏt vic nuụi con nuụi nhm mc ớch trc li ó phỏt sinh.
Th sỏu, công tác tuyờn truyn phỏp lut v nuụi con nuụi cha c quan tõm, chỳ trng
v thc hin cú hiu qu trong nhõn dõn, c bit l cỏc vựng sõu, vựng xa, min nỳi, khu vc
cú tnh giỏp biờn, huyn giỏp biờn v xó giỏp biờn.
Th by, c ch gii quyt vn nuụi con nuụi quc t Vit Nam hin nay tuy ó cú
nhng thay i cn bn, tim cn vi c ch quc t trong lnh vc ny, song vn cú nhng
tn ti, bt cp cn c khc phc, như: chưa bảo đảm việc ưu tiên nuôi con nuôi trong nước,
còn tình trạng làm sai lệch nguồn gốc trẻ em, ch-a có sự quản lý chặt chẽ đối với văn phòng
nuôi con nuôi n-ớc ngoài, ch-a có sự minh bạch hoá đối với các khoản hỗ trợ nhân đạo


2.2.1. S hỡnh thnh Luật Nuụi con nuụi
Do h thng cỏc quy nh hin hnh v nuụi con nuụi ca Vit Nam c quy nh tn
mn nhiu vn bn phỏp lut khỏc nhau (B lut Dõn s nm 2005, Lut Hụn nhõn v gia
7
ỡnh nm 2000 và các Nghị định, Thông tư hướng dẫn). Vì vậy, vic ban hnh v thc hin
cỏc quy nh liờn quan n tr em khụng cú s thng nht, cũn chng chộo, khú ỏp dng.
S tn mn, thiu rừ rng, khụng cht ch v thng nht ca h thng phỏp lut ó to c
hi cho nhng cá nhân và tổ chức trung gian li dng c ch nhm mc ớch trc li, khụng
vỡ mc ớch bo v quyn v li ớch ca tr em. Khin cho vic thc thi trờn thc t l rt khú
khn. Cú th tr em vn c nhn lm con nuụi nhng mc ớch nhn nuụi con nuụi khụng
rừ rng, cú s che y mc ớch m c quan nh nc cú thm quyn khi ng ký vic nuụi
con nuụi khụng th phỏt hin ra.
Bên cạnh đó, các quy nh hin hnh cha to ra s liờn thụng v qun lý nuụi con nuụi
trong nc v nuụi con nuụi quc t, cha cú s qun lý thng nht, phõn cp qun lý cũn bt
hp lý. Mt s quy nh c ban hnh nhng khú kh thi, vỡ khụng phn ỏnh ỳng thc
trng v cỏc vn ca Vit Nam.
to ra h thng cỏc quy nh phỏp lut thụng sut gia nuụi con nuụi trong nc v
nuụi con nuụi cú yu t nc ngoi; nõng cao hiu qu ỏp dng ca nhng quy nh liờn quan
n mt s th tc gii quyt nuụi con nuụi; to ra c ch phi hp, kim tra, giỏm sỏt vic
nuụi con nuụi ca cỏc c quan nh nc cú thm quyn trong lnh vc ny, B T phỏp ó
ch trỡ xõy dng, trỡnh Quc hi v vic ban hnh Lut Nuụi con nuụi v c Quc hi nc
Cng hũa xó hi ch ngha Vit Nam khúa XII, k hp th 7 thụng qua ngy 17/6/2010 v cú
hiu lc thi hnh t ngy 01/01/2011.
2.2.2. Nhng im mi ca Lut Nuụi con nuụi nm 2010
So vi cỏc quy nh hin hnh v nuụi con nuụi, Lut Nuụi con nuụi nm 2010 cú mt s
im mi c bn sau:
Th nht, Lut ó phỏp in húa mt cỏch ng b cỏc vn v nuụi con nuụi trong
nc v nuụi con nuụi cú yu t nc ngoi vi quan im xuyờn sut l tng cng vic
nuụi con nuụi trong nc i vi tr em; vic cho tr em lm con nuụi nc ngoi ch l gii
phỏp cui cựng.
Th hai, v cỏch thc ly ý kin cho tr em lm con nuụi. Phỏp lut hin hnh ch quy
nh trong h s xin nhn con nuụi phi cú giy ng ý cho tr em lm con nuụi ca nhng
ngi cú liờn quan (cha m , ngi giỏm h), nờn thc t cho thy nhiu khi giy ng ý
ny ch l mt th tc hỡnh thc, khụng phn ỏnh ỳng ý chớ v nguyn vng ca ngi a ra
s ng ý ú. khc phc im ny, nhm tụn trng v bo m quyn th hin ý chớ ca
nhng ngi cú liờn quan, c bit l quyn la chn ca tr em, iu 20, 21 Lut Nuụi con
nuụi nm 2010 ó cú nhng quy nh nhm i mi cỏch thc ly ý kin i vi vic cho tr
em lm con nuụi.
Th ba, v h qu phỏp lý ca vic nuụi con nuụi. Ngoi h qu chm dt ngha v cp
dng ca cha m i vi con ó cho lm con nuụi (k tha khon 3 iu 61 Lut Hụn
nhõn v gia ỡnh năm 2010), Lut Nuụi con nuụi năm 2010 còn quy nh tr trng hp cha
m , ngi giỏm h ca tr em vi cha m nuụi cú tha thun khỏc, thỡ k t thi im vic
nuụi con nuụi c ng ký ti c quan nh nc cú thm quyn, cha m khụng cũn quyn
nuụi dng, ngha v nuụi dng, giỏo dc, i din, qun lý v nh ot ti sn riờng (nu
cú) i vi con ó cho lm con nuụi. Bi thc t, õy l nhng quyn v ngha v m mt khi
ó cho con i lm con nuụi v con nuụi sng cựng vi cha m nuụi, thỡ cha m khụng th
cú iu kin thc hin. Mt khỏc, trỏnh xy ra tranh chp trong vic thc hin quyn, ngha
v ca cha m v cha m nuụi i ci con ó cho lm con nuụi thỡ vic quy nh chm dt
mt s quyn, ngha v phỏp lý ca cha m i vi con ó cho lm con nuụi nh quy nh
ti khon 4 iu 24 Lut Nuụi con nuụi nm 2010 l cn thit.
Th t, l s i mi cỏch thc gii thiu tr em lm con nuụi ngi nc ngoi. Đ khc
phc tỡnh trng vic gii thiu tr em lm con nuụi ngi nc ngi nc ngoi do cỏc c s
nuụi dng tr em thc hin, c s nuụi dng va tip nhn tr em, va tip nhn cỏc khon
8
h tr nhõn o ca t chc, cỏ nhõn nc ngoi v trc tip gii thiu tr em lm con nuụi
c quy nh trong cỏc vn bn phỏp lut trc ú, Lut Nuụi con nuụi năm 2010 ó quy
nh vic gii thiu tr em lm con nuụi ngi nc ngoi s c thc hin thụng qua Hi
ng t vn gii thiu tr em lm con nuụi. Quy nh nh vy va bo m s tỏch bch gia
vic tip nhn tr em vo c s nuụi dng vi vic gii thiu tr em lm con nuụi, va bo
m cht ch v cao trỏch nhim ca cỏc c quan, ban, ngnh a phng trong vic tỡm
gia ỡnh thay th cho tr em.
Th nm, v trỡnh t, th tc ng ký nuụi con nuụi cú yu t nc ngoi ti khu vc biờn
gii:
Trc ú, khon 1 iu 71 Ngh nh 68/2002/N-CP ch quy nh trng hp "cụng
dõn ca nc lỏng ging thng trỳ khu vc biờn gii ti Vit Nam nhn tr em Vit Nam
thng trỳ khu vc biờn gii lm con nuụi". Hin ti, iu 22 Ngh nh 19/2011/N-CP
quy nh thờm mt trng hp, ú l "cụng dõn Vit Nam thng trỳ khu vc biờn gii
nhn tr em ca nc lỏng ging c trỳ khu vc biờn gii lm con nuụi". Vi quy nh ny
thỡ vic iu chnh vn nuụi con nuụi cú yu t nc ngoi ti khu vc biờn gii s tr nờn
y v ton din hn.
Th sỏu, v cỏch gii quyt vn nuụi con nuụi thc t
Theo Lut Hụn nhõn v gia ỡnh nm 2000, v nguyờn tc, nhng trng hp nhn nuụi
con nuụi din ra trc ngy 01/01/2001, nu cha ng ký ti c quan nh nc cú thm
quyn, dự l bao lõu i na cng khụng c cụng nhn cú giỏ tr phỏp lý (tr mt s trng
hp ngoi l nhn nuụi con nuụi gia ng bo dõn tc thiu s ang sinh sng ti vựng sõu,
vựng xa theo Ngh nh 32/2002/N-CP). ng thi, mi trng hp nuụi con nuụi sau ngy
01/01/2001 m khụng ng ký ti c quan cú thm quyn u khụng cú giỏ tr phỏp lý. Nh
vy, hu ht cỏc quan h nuụi con nuụi thc t u khụng c phỏp lut chp nhn mc dự
quan h cha m nuụi v con nuụi ó hỡnh thnh trờn thc t, cỏc bờn cú iu kin lut nh
v ó cú s chm súc, i x vi nhau trong tỡnh cm cha m v con. Nhng quy nh ny l
cha hp lý vỡ khụng bo m quyn v li ớch hp phỏp ca cỏc bờn trong quan h nuụi con
nuụi. Vn ny ó c Lut Nui con nui nm 2010 iu chnh. Lut quy nh vic nuụi
con nuụi gia cụng dõn Vit Nam vi nhau m cha ng ký ti c quan nh nc cú thm
quyn trc ngy Lut cú hiu lc (ngy 01/01/2011) thỡ s c ng ký trong thi hn 05
nm, nu cỏc bờn ỏp ng iu kin ti khon 1 iu 50. Nh vy, Lut Nui con nui
nm 2010 m rng rt nhiu v i tng so vi quy nh trc õy. Lut cho phộp tt c cỏc
trng hp nuụi con nuụi thc t trờn c nc ỏp ng iu kin c ng ký xỏc lp
quan h phỏp lý gia cha m nuụi v con nuụi. Bờn cnh ú, cỏc trng hp nhn nuụi con
nuụi trờn thc t ti khu vc biờn gii cng cú th c ng ký theo khon 2 iu 23 Ngh
nh s 19/2011/N-CP.
Lut Nui con nui nm 2010 ó quy nh thng nht iu kin nuụi con nuụi thc t,
cỏch gii quyt vn nuụi con nuụi thc t cng thu tỡnh t lý, bo v quyn v li ớch ca
cỏc bờn trong trng hp quan h nuụi con nuụi phỏt sinh trờn thc tin.
Th by, vn chm dt nuụi con nuụi.
Lut Nui con nui nm 2010 quy nh rừ nu cỏc ch th cú hnh vi nh li dng vic
nuụi con nuụi trc li, gi mo giy t gii quyt vic nuụi con nuụi thỡ õy s l mt
trong cỏc cn c chm dt vic nuụi con nuụi Cỏch quy nh c th nh vy ó to iu
kin thun li cho vic ỏp dng chớnh xỏc iu lut trờn thc t.
Ngi cú quyn yờu cu to ỏn chm dt vic nuụi con nuụi, Lut Nui con nui nm
2010 ó sa i Lut Hụn nhõn v gia ỡnh nm 2000, khụng quy nh thm quyn ca Vin
kim sỏt i vi vic yờu cu to ỏn chm dt vic nuụi con nuụi. Bờn cnh ú, y ban bo v
v chm súc tr em trờn thc t cng ó c chia tỏch, sỏp nhp vo B Lao ng - Thng
binh v Xó hi vi tờn mi l Cc bo tr tr em. Vỡ vy, Lut cng thay i v quy nh
9
chung c quan cú quyn yờu cu l C quan lao ng, thng binh v xó hi. Nh vy, Lut
Nui con nui nm 2010 cú s iu chnh v mt thm quyn m bo s thng nht gia
cỏc ngnh lut v s nht quỏn gia phỏp lut v thc t.
Hu qu phỏp lý ca vic chm dt nuụi con nuụi: Lut Nui con nui nm 2010 cú quy
nh thờm mt vn : "Trng hp con nuụi c giao cho cha m thỡ cỏc quyn, ngha
v ca cha m ó chm dt theo quy nh ti khon 4 iu 24 ca Lut ny c khụi
phc" (iu 27 Lut Nui con nui). Khi xỏc lp quan h nuụi con nuụi, nu cha m nuụi v
cha m khụng cú tho thun gỡ thỡ quyn v ngha v theo iu 24 ca cha m s chm
dt, hoc cha m v cha m nuụi cng cú th tho thun chm dt mt trong s cỏc quyn
v ngha v ny. Bi vy, Lut ó quy nh khi quan h nuụi con nuụi chm dt thỡ cỏc quyn
v ngha v trc õy ca cha m v con s t ng c khụi phc.
Túm li, Lut Nuụi con nuụi nm 2010 ra i ó khc phc c bn nhng vn khú
khn, bt cp trong h thng vn bn phỏp lut v nuụi con nuụi ca Vit Nam; ci cỏch mt
bc v lp phỏp cỏc quy nh phỏp lut v nuụi con nuụi; bo m tớnh cụng khai, minh bch
trong qun lý, iu hnh; minh bch húa cỏc ngun ti chớnh liờn quan n hot ng nuụi con
nuụi; tng cng vai trũ ca C quan con nuụi Trung ng (B T phỏp); tng cng trỏch
nhim, phi hp gia cỏc c quan nh nc cú thm quyn qun lý, tỏc nghip vic nuụi con
nuụi, c th gia c quan t phỏp, c quan bo tr xó hi, c quan cụng an
S ra i ca Lut Nuụi con nuụi nm 2010 ó mang li nhiu li ớch, c bit v mt xó
hi, tõm lý xó hi; thụng qua cỏc quy nh mi, cht ch v nghiờm khc, nghiờm tỳc trn
chnh hin tng li dng quy nh phỏp lut hin hnh cũn quỏ d dng thc hin cỏc
hnh vi trc li. Cỏc quy nh mi ca Lut Nuụi con nuụi năm 2010 giỳp lnh mnh húa hot
ng nuụi con nuụi vỡ li ớch tt nht ca tr.
To s gn kt gia nuụi con nuụi trong nc v nuụi con nuụi quc t. Lut Nuụi con
nuụi năm 2010 khụng ch quy nh v vn nuụi con nuụi quc t m cũn quy nh c vn
nuụi con nuụi trong nc, cú s gn kt hu c gia nuụi con nuụi trong nc v nuụi con
nuụi quc t, trong ú vn nuụi con nuụi trong nc c chỳ trng, hng n mc tiờu
thu xp mỏi m trong nc cho tr em, nuụi con nuụi nc ngoi ch l bin phỏp bt c d
cui cựng khi khụng th thu xp c mỏi m cho tr trong nc.
2.2.3 T khi Lut Nuụi con nuụi nm 2010 cú hiu lc
2.2.3.1 Nhng tỏc ng tớch cc t vic ban hnh Lut Nui con nui nm 2010
Sau khi Lut Nui con nui nm 2010 c ban hnh v cú hiu lc, cỏc ni dung liờn
quan n vic nuụi con nuụi c iu chnh ch yu bi Lut Nui con nui nm 2010 v
Ngh nh s 19/2011/N-CP. H thng vn bn mi ny s giỳp cho vic tip cn, ỏp dng
cỏc quy nh v nuụi con nuụi c d dng v thng nht.
Lut Nui con nui nm 2010 ó cú s phỏp in hoỏ cỏc quy nh ca phỏp lut trc
õy thụng qua vic vn k tha cỏc quy nh hp lý trc ú.
Bờn cnh ú, Lut ó cú s sa i nhng vn cũn hn ch, ng thi b sung nhng
quy nh mi, phự hp hn. Lut cú sa i v tui ca ngi c nhn nuụi cho phự hp
vi quy nh ca cỏc ngnh lut khỏc; cỏc quy nh v phớ, l phớ ng ký nuụi con nuụi cng
c Lut iu chnh c th, to iu kin cho s minh bch v ti chớnh; v h qu phỏp lý:
Lut cụng nhn thờm cỏc h qu phỏt sinh t s tho thun gia cha m v cha m nuụi,
quy nh c th mi quan h phỏp lý gia cỏc ch th trong quan h gia cỏc ch th trong
quan h gia cỏc bờn, to iu kin cho vic bo v quyn v li ớch hp phỏp ca cỏc bờn.
Ngoi ra, Lut ó thng nht cỏc quy nh v vn nuụi con nuụi trong nc v nuụi con
nuụi cú yu t nc ngoi, to nờn s gn kt gia hai vn trờn. S phỏp in hoỏ ny s
loi b nhng hn ch ca ch nh nuụi con nuụi trong Lut Hụn nhõn v gia ỡnh nm 2000,
ng thi to ra cỏc quy phm mi hon thin hn, giỳp cho vic iu chnh quan h nuụi con
nuụi hp lý hn, m bo quyn v li ớch ca cỏc bờn trong quan h nuụi con nuụi.
10
Lut Nui con nui nm 2010 ó to ra mt khuụn kh phỏp lý cho vic gia nhp Cụng
c Lahay nm 1993. Nhng nguyờn tc, mc ớch nuụi con nuụi c quy nh trong Lut l
phự hp vi mc tiờu ca Cụng c Lahay nm 1993, ú l m bo cho tr c "ln lờn
trong mụi trng gia ỡnh, trong bu khụng khớ hnh phỳc, yờu thng v cm thụng".
2.2.3.2. Nhng hn ch cn sa i, b sung ca Lut Nui con nui nm 2010
Th nht, Lut vn cha cp n vn hu vic nuụi con nuụi, mc dự tỡnh trng vi
phm cỏc iu kin nuụi con nuụi xy ra khỏ nhiu trờn thc t.
Th hai, vn nuụi con nuụi thc t trong Lut cng ch mang tớnh cht tm thi, cha
ra c cỏc phng ỏn c th gii quyt trit tỡnh trng ny.
Th ba, v iu kin ca ngi c nhn lm con nuụi.
iu 4 Lut Nui con nui nm 2010 quy nh nguyờn tc: tụn trng quyn tr em c
sng trong mụi trng gia ỡnh gc. Theo nguyờn tc ny, ch khi cha m khụng cũn kh
nng nuụi dng, giỏo dc thỡ mi cú th cho tr em lm con nuụi. Tuy nhiờn, nguyờn tc ny
li khụng c c th hoỏ trong cỏc quy nh v iu kin ca ngi c nhn nuụi. S
thiu sút ny cú th to ra k h dn ti tỡnh trng mc dự cha m vn cú iu kin nuụi
dng nhng vn cho tr em lm con nuụi. Nh vy, vic nuụi con nuụi c tin hnh
khụng vỡ li ớch ca tr em, khụng m bo cho tr em c chm súc, nuụi dng trong mụi
trng gia ỡnh gc.
Th t, v h qu phỏp lý ca vic nuụi con nuụi v chm dt nuụi con nuụi cú yu t
nc ngoi.
Lut Nui con nui nm 2010 khụng cú quy nh no v h qu phỏp lý ca vic nuụi con
nuụi cú yu t nc ngoi. Ni dung ny ch c quy nh ti iu 24 thuc chng 2 -
Nuụi con nuụi trong nc. Vn t ra l iu 24 cú th c ỏp dng cho cỏc trng hp
nuụi con nuụi cú yu t nc ngoi khụng?
Khụng th ỏp dng iu 24 cho mi trng hp nuụi con nuụi cú yu t nc ngoi. Vỡ
mt quan h phỏp lut cú yu t nc ngoi s chu s iu chnh ca nhiu h thng phỏp
lut khỏc nhau, quan h nuụi con nuụi cú yu t nc ngoi cng khụng phi ngoi l. Vỡ vy,
cn phi xõy dng v ban hnh cỏc quy phm xung t trong cỏc vn bn hng dn Lut Nui
con nui iu chnh v h qu phỏp lý ca vic nuụi con nuụi cú yu t nc ngoi.
V vic chm dt nuụi con nuụi cú yu t nc ngoi. Trong Lut Nui con nui nm
2010 ch cp n cn c, h qu ca vic chm dt nuụi con nuụi trong nc m khụng
quy nh v chm dt nuụi con nuụi cú yu t nc ngoi. Cng tng t nh trờn, phỏp lut
cỏc nc trờn th gii cng cú nhng quy nh khỏc nhau v chm dt nuụi con nuụi.





Qua ỏnh giỏ v thc trng quy nh ca phỏp lut, vi phm phỏp lut trong gii quyt
vic cho, nhn nuụi con nuụi i vi gia ỡnh chớnh sỏch, ngi cú cụng, cú th a ra mt s
gii phỏp trc mt nh sau:
Mt l, cn phi r soỏt, kim tra, ỏnh giỏ v vic gii quyt cho, nhn nuụi con nuụi i
vi gia ỡnh chớnh sỏch, ngi cú cụng vi cỏch mng trờn phm vi ton quc.
Hai l, thng kờ s liu ó gii quyt, trong ú phõn loi trng hp gii quyt ỳng quy
nh phỏp lut; trng hp gii quyt khụng ỳng quy nh phỏp lut. i vi trng hp gii
quyt khụng ỳng quy nh phỏp lut phi phõn loi vi phm, lm rừ tớnh cht, mc ca
hnh vi vi phm phỏp lut v nguyờn nhõn ca s vi phm ú.
11
Ba l, phi tớnh n h qu phỏp lý ca vic vi phm phỏp lut trong vic gii quyt cho,
nhn nuụi con nuụi i vi gia ỡnh chớnh sỏch, ngi cú cụng vi cỏch mng nhm mc ớch
ngn nga v kp thi chn chnh vi phm phỏp lut ny tip tc phỏt sinh.
Bn l, phi nõng cao trỏch nhim phi kt hp ca cỏc c quan, ban ngnh cú liờn quan
n vic gii quyt cho, nhn nuụi con nuụi i vi gia ỡnh chớnh sỏch, ngi cú cụng vi
cỏch mng, trong phm vi trỏch nhim ca mỡnh, cỏc c quan ny phi cú ch o sỏt sao,
hng dn kp thi i vi nhng vic m thc tin gii quyt ang vng mc, cha cú
hng gii quyt.
Nm l, tng cng cụng tỏc nghip v cho cỏc cỏn b t phỏp xó, phng, th trn nhm
nõng cao nng lc, nghip v, gúp phn y mnh hiu qu gii quyt cho, nhn nuụi con
nuụi trong nc núi chung v gii quyt cho, nhn nuụi con nuụi i vi gia ỡnh chớnh sỏch,
ngi cú cụng vi cỏch mng núi riờng, trỏnh gia tng vic lm dng ny trong thc tin gii
quyt.
Sỏu l, y mnh cụng tỏc tuyờn truyn, giỏo dc sõu rng, bng nhiu hỡnh thc phong
phỳ, a dng trong nhõn dõn, c bit nhõn dõn thuc vựng nỳi, vựng sõu, vựng xa, vựng hi
o, cỏc ng bo dõn tc gúp phn nõng cao nhn thc, ý thc thc hin phỏp lut v nuụi
con nuụi.
By l, m rng a bn tr giỳp phỏp lý nhm cung cp, h tr thờm thụng tin v phỏp
lut nuôi con nuôi trong nhõn dõn.
Bờn cnh cỏc gii phỏp mang tớnh trc mt, có thể áp dụng mt s gii phỏp mang tớnh
lõu di nh sau:
Hon thin ng b, thng nht cỏc quy nh v vic cho, nhn nuụi con nuụi i vi gia
ỡnh chớnh sỏch, ngi cú cụng vi cỏch mng trờn c s hng dn chi tit quy nh ti
khon 5, iu 13 Lut Nuụi con nuụi nm 2010 v vic nghiờm cm hnh vi li dng vic
lm con nuụi ca thng binh, ngi cú cụng vi cỏch mng, ngi thuc dõn tc thiu s
hng ch , chớnh sỏch u ói ca Nh nc.
Cn cú s tham gia ca cỏc c quan, ban ngnh cú liờn quan vic xõy dng, ban hnh vn
bn phỏp lut liờn quan n vn gii quyt cho, nhn nuụi con nuụi i vi gia ỡnh chớnh
sỏch, ngi cú cụng vi cỏch mng, trỏnh quy nh thiu thng nht, ng b v khụng sỏt
vi thc t gii quyt.
Đm bo c ch phi hp cht ch, kp thi trong qun lý, gii quyt v x lý cỏc trng
hp lm dng vic cho, nhn nuụi con nuụi hng ch , chớnh sỏch.
Cỏ th húa trỏch nhim ca ngi ng u c quan cú thm quyn trong vic gii quyt
cho, nhn nuụi con nuụi i vi gia ỡnh chớnh sỏch, ngi cú cụng vi cỏch mng nhm gn
trỏch nhim ca ngi ú vo quỏ trỡnh gii quyt hn ch vi phm phỏp lut phỏt sinh.
T chc tng kt, nh k kim tra, r soỏt, ỏnh giỏ v tỡnh hỡnh cụng tỏc qun lý, gii
quyt vic cho, nhn nuụi con nuụi i vi gia ỡnh chớnh sỏch, ngi cú cụng vi cỏch mng;
rỳt kinh nghim, xut phng ỏn kin ton, nõng cao cht lng, hiu qu qun lý, gii
quyt vic cho, nhn nuụi con nuụi trờn thc t.


Thc t cho thy, hin nay phỏt sinh khỏ nhiu yờu cu gii quyt cỏc quan h v nhõn
thõn v ti sn gia ngi nhn nuụi con nuụi vi ngi c nhn nuụi, m vic nhn nuụi
ú cha c cụng nhn ca c quan cú thm quyn v cha c ghi vo s h tch, mc dự
quan h cha m v con gia hai bờn ó tn ti trờn thc t trong thi gian di. Vic cn cú mt
gii phỏp cú tớnh kh thi gii quyt tỡnh trng ny l mt yờu cu khỏch quan v cp thit, cn
c phỏp lut quan tõm iu chnh. Gii quyt vn nuụi con nuụi thc t cú th c iu
chnh bng mt vn bn phỏp lut riờng bit, cú th bng Ngh quyt ca Quc hi v vic thi
12
hnh Lut Nuụi con nuụi, tng t nh cỏch gii quyt i vi cỏc trng hp nam n chung
sng vi nhau nh v chng trc khi Lut Hụn nhõn v gia ỡnh nm 2000 cú hiu lc.


cú th khc phc c nhng bt cp v c ch gii quyt vn nuụi con nuụi cú yu
t nc ngoi, cn sm ban hnh vn bn hng dn Lut Nuụi con nuụi năm 2010 v vn
ny, trong ú chỳ trng quy nh mt s ni dung gii quyt c nhng vn c bn
như: ci tin trỡnh t, th tc gii quyt vic nuụi con nuụi quc t; tng cng c ch phi
hp gia cỏc c quan nh nc; ban hnh Ch th ca Th tng Chớnh ph v mt s bin
phỏp tng cng qun lý vic gii quyt cho tr em lm con nuụi ngi nc ngoi; thc hin
ỏn tng cng cụng tỏc qun lý Vn phũng con nuụi nc ngoi ti Vit Nam



Cn nõng cao nhn thc cho cỏn b, nhõn dõn v vn nuụi con nuụi; tng cng cụng
tỏc kim tra, thanh tra vic thc hin cỏc quy nh v nuụi con nuụi; cú nhng bin phỏp c
th qun lý ngun h tr nhõn o trong lnh vc nuụi con nuụi; tp trung ngun lc thụng
qua hỡnh thc qu, cú th di tờn gi "Qu h tr nuụi con nuụi"

Song song vi vic hon thin cỏc quy nh ca phỏp lut v nuụi con nuụi, cỏc c quan
cú thm quyn cn khn trng xõy dng cỏc d ỏn thớ im ng dng cụng ngh thụng tin
vo cụng tỏc qun lý nh nc. Vớ d: d ỏn thớ im xõy dng c s d liu v tr em thuc
din cho lm con nuụi nc ngoi ti c s nuụi dng hay d ỏn xõy dng phn mm x lý
h s con nuụi ti Cc con nuụi


Vic cho nhn con nuụi l hin tng xó hi ó xut hin t rt lõu trong xó hi Vit Nam
nhm thit lp mi quan h gn bú gia ngi nhn con nuụi v ngi c nhn lm con
nuụi trong quan h cha m v con.
Khi c iu chnh bng phỏp lut, vic cho nhn con nuụi phi tuõn th theo cỏc quy
nh ca phỏp lut. Vỡ vy, nuụi con nuụi l mt ch nh phỏp lý trong h thng phỏp lut
Vit Nam.
Tri nghim v ng hnh cựng s phỏt trin ca xó hi trong mi thi k, cỏc quy nh
ca phỏp lut v nuụi con nuụi ngy cng c phỏt trin v hon thin, mang tớnh h thng
v iu chnh hiu qu hn.
Trờn c s s phõn tớch, ỏnh giỏ mt cỏch khỏi quỏt nhng mt tỏc ng tớch cc cựng
nhng im cũn hn ch ca h thng phỏp lut v nuụi con nuụi ca nc ta, ng thi cú s so
sỏnh vi phỏp lut ca mt s nc v vn ny; kt hp vi vic kin ngh v nờu ra mt s c
ch, gii phỏp nhm hon thin v nõng cao hn na hiu qu iu chnh ca h thng phỏp lut
v nuụi con nuụi. Tỏc gi cho rng, nu ỏp dng phng phỏp k tha v phỏt trin cú chn lc
cỏc quy phm phỏp lut hp lý, tin b, cú tớnh nhõn vn trong cỏc vn bn phỏp lut trc ú,
ng thi cú ý thc nghiờm tỳc trong vic trin khai v ch o thc hin Lut Nui con nui nm
2010, chc chn vn nuụi con nuụi s c c chnh hiu qu v mang li nhng ý ngha tt
p ỳng nh bn cht vn cú ca nú, nhm m bo cho tr em c nuụi dng v ln lờn
trong mụi trng gia ỡnh, trong bu khụng khớ hnh phỳc, yờu thng v cm thụng phỏt
trin hi ho v ton din v th cht v nhõn cỏch.
13
Lut Nui con nui nm 2010 c hy vng s l mt bc tin trin tt p nhm m
bo hn na quyn v li ớch ca tr em cú hon cnh c bit, giỳp tr em c sng trong
mt mỏi m ớch thc v trn vn.

References
1. B Lao ng, thng binh v Xó hi (2005), ỏn chm súc tr em m cụi khụng ni
nng ta, tr em b b ri; tr em l nn nhõn ca cht c hoỏ hc; tr em b nhim
HIV, AIDS da vo cng ng giai on 2005-2010, H Ni.
2. B lut dõn s v thng mi Thỏi Lan (1995), Nxb Chớnh tr quc gia, H Ni.
3. B T phỏp (2005), Hi tho phỏp lut Cng hũa Liờn bang c v nuụi con nuụi cú yu
t nc ngoi, H Ni.
4. B T phỏp (2006), Thụng t s 08/TT-BTP ngy 08/12 hng dn thc hin mt s quy
nh v nuụi con nuụi cú yu t nc ngoi, H Ni.
5. B T phỏp (2009), Bỏo cỏo ỏnh giỏ tỏc ng ca d tho Lut Nuụi con nuụi 2010, H
Ni.
6. B T phỏp (2009), Bỏo cỏo tng kt 5 nm (2003 - 2008) thi hnh phỏp lut v nuụi con
nuụi, H Ni.
7. H ỡnh Bn (2009), "Tng cng bo m quyn tr em c sng trong gia ỡnh", Dõn
ch v phỏp lut, (S chuyờn phỏp lut v nuụi con nuụi), tr. 42-49.
8. Chớnh ph (2002), Ngh nh s 32/2002/N-CP ngy 27/3 quy nh vic ỏp dng Lut
Hụn nhõn v gia ỡnh v quan h hụn nhõn v gia ỡnh cú yu t nc ngoi, H Ni.
9. Chớnh ph (2002), Ngh nh s 68/2002/N-CP ngy 10/7 quy nh chi tit thi hnh mt
s iu ca Lut Hụn nhõn v gia ỡnh v quan h hụn nhõn v gia ỡnh cú yu t nc
ngoi, H Ni.
10. Chớnh ph (2005), Ngh nh s 158/2005/N-CP ngy 27/12 v ng ký v qun lý h
tch, H Ni.
11. Chớnh ph (2006), Ngh nh s 54/2006/N-CP ngy 26/5 v hng dn thi hnh mt s
iu ca Phỏp lnh u ói ngi cú cụng vi cỏch mng nm 2005, H Ni.
12. Chớnh ph (2006), Ngh nh s 69/2006/N-CP ngy 21/7 v sa i, b sung mt s
iu ca Ngh nh s 68/2002/N-CP ngy 10/7/2002 quy nh chi tit thi hnh mt s
iu ca Lut Hụn nhõn v gia ỡnh v quan h hụn nhõn gia ỡnh cú yu t nc ngoi,
H Ni.
13. Chớnh ph (2006), Thụng t s 08/2006/TT-BTP ngy 08/12 ca Chớnh ph hng dn
thc hin mt s quy nh v nuụi con nuụi cú yu t nc ngoi, H Ni.
14. Chớnh ph (2011), Ngh nh s 19/2011/N-CP ngy 21/3 quy nh chi tit mt s iu
ca Lut Nuụi con nuụi, H Ni.
15. Cc Con nuụi - B T phỏp (2009), Bỏo cỏo r soỏt quy nh phỏp lut hin hnh v
nuụi con nuụi, H Ni.
16. V Kim Dung v Nguyn Thng Long (2009), "Qun lý ngun h tr nhõn o trong lnh
vc nuụi con nuụi cú yu t nc ngoi - Thc trng v gii phỏp", Dõn ch v phỏp
lut, (S chuyờn phỏp lut v nuụi con nuụi), tr. 178-183.
17. Bựi Th Thu Hng (2009), "Vi nột khỏi quỏt phỏp lut Vit Nam v nuụi con nuụi", Dõn
ch v phỏp lut, (S chuyờn phỏp lut v nuụi con nuụi), tr. 31-41.