Ảnh hưởng của đô thị hoá đến phát triển kinh tế xã hội của huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.pdf

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.Lrc-tnu.edu.vn
i


LỜ I CAM ĐOAN

Luậ n văn “Ả nh hƣởng của đô thị hoá đến phát triển kinh tế xã hội của
huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên” đượ c thự c hiệ n từ tháng 10/2008 đến
tháng 5/2009. Luậ n văn sử dụ ng nhữ ng thông tin từ nhiề u nguồ n khá c nhau . Cc
thông tin ny đ đưc ch r ngun gc , c mt s thông tin thu thp t điu tra
thự c tế ở địa phương, số liệ u đã đượ c tổ ng hợ p và xử lý .
Tôi xin cam đoan rằ ng , số liệ u và kế t quả nghiên cứ u trong lun văn nà y là
hon ton trung thự c và chưa đượ c sử dụ ng để bả o vệ mộ t họ c vị nà o .
Tôi xin cam đoan rằ ng mọ i sự giú p đỡ cho việ c thự c hiệ n luậ n văn nà y đã
đượ c cả m ơn và mọ i thông tin trong khó a luậ n đã đượ c chỉ rõ nguồ n gố c .

Thái Nguyên, ngy tháng năm 2009
Học viên



Ngô Thị Mỹ











Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.Lrc-tnu.edu.vn
ii

LỜ I CẢ M ƠN

Trong thờ i gian thự c hiệ n luậ n văn , em đã nhậ n đượ c sự quan tâm giú p đỡ
qu bu ca nhiề u tậ p thể , c nhân trong v ngoi trưng .
Trướ c hế t, em xin chân thà nh cả m ơn Ban Giá m hiệ u , Ban Chủ nhiệ m khoa
Sau đạ i họ c cù ng cá c thầ y cô giá o trườ ng Đạ i họ c Kinh tế và Quả n trị kinh
doanh đã tậ n tì nh giả ng dạ y và giú p đỡ em trong suố t quá trình họ c tậ p tạ i
trườ ng.
Em xin bà y tỏ lò ng biế t ơn sâu sắ c đế n TS. Đ Quang Quý - Giảng viên
trườ ng Đạ i họ c Kinh tế và Quả n trị kinh doanh , ngườ i đã tậ n tình chỉ bả o , gip
đỡ em trong thờ i gian thự c hiệ n luậ n văn.
Em xin chân thà nh cả m ơn UBND huyện Phổ Yên , phòng Ti chính kế
hoạch huyện Phổ Yên , phòng Thng kê huyện Phổ Yên , UBND x Đắc Sơn ,
UBND xã Trung Thành , UBND thị trấn Ba Hng , Sở kế hoạch v Đầ u tư tnh
Thi Nguyên , Phòng Thng kê T P Thá i Nguyên và cá c hộ nông dân đã giú p đỡ
v tạo điu kiện thun li cho em trong qu trnh thu thp thông tin đ thc hiện
Luậ n văn.
Cuc cùng em xin gửi li cảm ơn tới gia đnh, bạn bè đ gip đỡ, tạo điu
kiện v đng viên em trong sut qu trnh học tp ca mnh
Em xin chân thà nh cả m ơn!
Thái Nguyên, ngy tháng năm 2009
Học viên


Ngô Thị Mỹ

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.Lrc-tnu.edu.vn
iii
MỤC LỤC

Tiêu đề Trang
MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined.
1. Tính cấp thiết của đề tài Error! Bookmark not defined.
2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài Error! Bookmark not defined.
2.1. Mục tiêu chung Error! Bookmark not defined.
2.2. Mục tiêu cụ th Error! Bookmark not defined.
3. Phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
3.1. Thi gian nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
3.2. Địa bn nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
3.3. Đi tưng nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
3.4. Ni dung nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
4. Ý nghĩa khoa học của luận văn Error! Bookmark not defined.
5. Bố cục của luận văn Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU VÀ PHƢƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI Error! Bookmark not defined.
1.1. CƠ SỞ KHOA HỌC Error! Bookmark not defined.
1.1.1. Cơ sở lý luận Error! Bookmark not defined.
1.1.1.1. Mt s khi niệm cơ bản v tăng trưởng v pht trin kinh tếError! Bookmark not defined.
1.1.1.2. Đô thị ha - Cc vấn đ l lun v đô thị ha . Error! Bookmark not defined.
1.1.2. Cơ sở thực tiễn Error! Bookmark not defined.
1.1.2.1. Qu trnh đô thị ha trong nước Error! Bookmark not defined.
1.1.2.2. Kinh nghiệm v qu trnh đô thị ha trên thế giớiError! Bookmark not defined.
1.2. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Các câu hỏi nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
1.2.2.1. Phương php nghiên cứu chung Error! Bookmark not defined.
1.2.2.2. Phương php thng kê Error! Bookmark not defined.
1.2.2.3. Phương php so snh Error! Bookmark not defined.
1.2.2.4. Phương php chuyên gia, chuyên khảo Error! Bookmark not defined.
1.2.2.5. Phương php quan st trc tiếp Error! Bookmark not defined.
1.2.2.6. Phương php phân tích hi quy tương quan Error! Bookmark not defined.
1.2.3. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
1.2.3.1. Hệ thng ch tiêu đnh gi qu trnh đô thị haError! Bookmark not defined.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.Lrc-tnu.edu.vn
iv
1.2.3.2. Hệ thng cc ch tiêu đnh gi mức sng ca h nông dânError! Bookmark not defined.
1.2.3.3. Hệ thng cc ch tiêu đnh gi kết quả hoạt đng sản xuấtError! Bookmark not defined.
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA TẠI HUYỆN PHỔ YÊNError! Bookmark not defined.
2.1. KHÁI QUÁT ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨUError! Bookmark not defined.
2.1.1. Điều kiện tự nhiên Error! Bookmark not defined.
2.1.1.1. Vị trí địa l Error! Bookmark not defined.
2.1.1.2. Địa hnh Error! Bookmark not defined.
2.1.1.3. Điu kiện v khí hu v thuỷ văn Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội Error! Bookmark not defined.
2.1.2.1. Tăng trưởng kinh tế Error! Bookmark not defined.
2.1.2.2. Chuyn dịch cơ cấu kinh tế Error! Bookmark not defined.
2.1.2.3. Thc trạng cc ngnh kinh tế huyện Phổ Yên Error! Bookmark not defined.
2.1.2.4. Tnh hnh sử dụng đất Error! Bookmark not defined.
2.1.2.5. Hệ thng cơ sở hạ tầng Error! Bookmark not defined.
2.1.2.6. Dân s, lao đng v việc lm Error! Bookmark not defined.
2.1.2.7. Thc trạng mức sng dân cư Error! Bookmark not defined.
2.1.2.8. Đnh gi chung v điu kiện t nhiên KT-XH ca huyện Phổ YênError! Bookmark not defined.
2.2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Thực trạng quá trình đô thị hoá Error! Bookmark not defined.
2.2.1.1. Mô tả v thi gian, không gian ca qu trnh ĐTHError! Bookmark not defined.
2.2.1.2. Tc đ ĐTH v cc d n đ đưc đầu tư vo huyệnError! Bookmark not defined.
2.2.1.2. Ảnh hưởng ca ĐTH đến pht trin KT-XH ca huyện Phổ Yên
… Error! Bookmark not defined.
2.2.1.3. Đnh gi ảnh hưởng ca ĐTH qua phương php phân tích SWOTError! Bookmark not defined.
2.2.2. Ảnh hƣởng của ĐTH đến phát triển kinh tế của hộ nông dânError! Bookmark not defined.
2.2.2.1. Đặc đim ca cc h nông dân điu tra Error! Bookmark not defined.
2.2.2.2. Thc trạng qu trnh ĐTH Error! Bookmark not defined.
2.2.2.3. Ảnh hưởng ca ĐTH đến sinh kế ca h Error! Bookmark not defined.
2.2.2.4. Ảnh hưởng ca ĐTH đến hoạt đng đầu tư v HQSX ca hError! Bookmark not defined.
2.2.2.5. Tnh hnh sử dụng s tin đn bù ca h Error! Bookmark not defined.
2.2.2.6. Đnh gi ca h v ảnh hưởng ca qu trnh ĐTHError! Bookmark not defined.
2.2.2.7. Mức đ tc đng ca đô thị ho Error! Bookmark not defined.
2.2.2.8. Ảnh hưởng ca ĐTH đến thu nhp ca h (sử dụng hm hi quy)Error! Bookmark not defined.
2.3. Những đánh giá chung về ảnh hƣởng của đô thị hoáError! Bookmark not defined.
Chƣơng 3:PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP Error! Bookmark not defined.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.Lrc-tnu.edu.vn
v
3.1. QUAN ĐIỂM, PHƢƠNG HƢỚNG, MỤC TIÊU Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Quan đim v đô thị ha hiện nay Error! Bookmark not defined.
3.1.2. Phương hướng thc hiện đô thị ha ca huyện Phổ YênError! Bookmark not defined.
3.1.3. Mục tiêu ca qu trnh đô thị ha Error! Bookmark not defined.
3.2. CÁC GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT HUY NHỮNG MẶT TÍCH CỰC VÀ HẠN
CHẾ NHỮNG ẢNH HƢỞNG TIÊU CỰC CỦA ĐÔ THỊ HOÁError! Bookmark not defined.
3.2.1. Giải php chung Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Những giải php cụ th Error! Bookmark not defined.
KẾ T LUẬ N VÀ KIẾ N NGHỊ Error! Bookmark not defined.
1. KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined.
2. KIẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined.
DANH MỤ C TÀ I LIỆ U THAM KHẢ O Error! Bookmark not defined.
Phụ lục Error! Bookmark not defined.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.Lrc-tnu.edu.vn
vi
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT


Ký hiệu Tên viết tắt
GDP Tổng sản phẩm quc ni
ĐTH Đô thị ho
CNH-HĐH Công nghiệp ho - hiện đại ho
GTSX Gi trị sản xuất
KTNN Kinh tế nh nước
ĐTNN Đầu tư nước ngoi
KHKT Khoa học kỹ thut
XD Xây dng
NN Nông nghiệp
CN Công nghiệp
TTCN Tiu th công nghiệp
ĐVT Đơn vị tính
KT-XH Kinh tế - x hi
LĐ Lao đng
UBND Uỷ ban nhân dân
KH Kế hoạch
CĐ C định
HH Hiện hnh
SXKD Sản xuất kinh doanh
DA D n
SX Sản xuất
SN S nghiệp
CQ Cơ quan
CD Chuyên dùng
ĐT Đô thị
GTNT Giao thông nông thôn
PTĐT Pht trin đô thị


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.Lrc-tnu.edu.vn
vii
DANH MỤC BẢNG BIỂU

Tên bảng biểu Trang
Bảng 1.1: Tỷ lệ dân s đô thị cc khu vc trên thế giới theo cc
giai đoạn
18
Bảng 2.1: Gi trị sản xuất v tăng trưởng GTSX cc ngnh kinh tế
huyện PY
34
Bảng 2.2: Tăng trưởng Công nghiệp, TTCN v Xây dng huyện
Phổ Yên
37
Bảng 2.3: Tăng trưởng gi trị sản xuất Công nghiệp, TTCN theo
thnh phần kinh tế
39
Bảng 2.4: Qui mô v tăng trưởng GTSX nông, lâm, thuỷ sản
Huyện Phổ Yên giai đoạn 2001 - 2008
42
Bảng 2.5: GTSX nông nghiệp ca Huyện Phổ Yên giai đoạn
2000-2008
43
Biu 2.6: Biến đng đất đai ca huyện Phổ Yên qua cc năm 45
Bảng 2.7: Thc trạng dân s - lao đng - cơ cấu lao đng ca
huyện PY
50
Bảng 2.8: Cc ch tiêu đnh gi mức sng dân cư 52
Bảng 2.9: Tc đ đô thị ho tại huyện Phổ Yên, 2006 - 2008 55
Bảng 2.10: Thc trạng cc d n đầu tư đ đưc cấp giấy phép
trên địa bn huyện Phổ Yên
56
Bảng 2.11: Hiệu quả đầu tư ca cc d n đ trin khai thc
hiện trên địa bn huyện Phổ Yên
60
Bảng 2.12: Mức đ ĐTH chung cho cc x điu tra 68
Bảng 2.13: Biến đng thu nhp v chi phí sản xuất nông nghiệp
ca h nông dân do ảnh hưởng ca ĐTH
69
Bảng 2.14: Tc đng ca ĐTH đến hoạt đng phi nông nghiệp 71
Bảng 2.15: Đnh gi hiệu quả SXKD ca h trước v sau ĐTH 72
Bảng 2.16:  kiến ca cc h điu tra đnh gi s thay đổi ca
thu nhp do tc đng ca ĐTH
75
Bảng 2.17:  kiến ca cc h điu tra v mức đ tc đng ca
ĐTH
76
Bảng 2.18. Mô tả biến dùng trong hm sản xuất Coo-Dauglas (CD) 106
Bảng 2.19. Phân tích cc nhân t ảnh hưởng tới thu nhp hỗn hp
ca cc h nông dân bị mất đất do qu trnh ĐTH
78


viii

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.Lrc-tnu.edu.vn
viii

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Tên biểu đồ Trang
Biu 1.1: S chuyn dịch dân s theo thi gian
17
Biu 2.1: Tăng trưởng gi trị sản xuất cc ngnh giai đoạn 2001 - 2008
35
Biu 2.2: Cơ cấu kinh tế ngnh trên địa bn huyện 2001 v 2008
36
Biu 2.3. Cơ cấu v biến đng gi trị ngnh công nghiệp & XD
38
Biu 2.4: Biến đng v gi trị DA đưc cấp phép đầu tư, 2006 - 2008
56
Biu 2.5: S thay đổi v gi trị SX ca huyện giai đoạn 2000 - 2008
57
Biu 2.6: Biến đng cơ cấu kinh tế ca huyện Phổ Yên
58
Biu 2.7: Cơ cấu sử dụng s tin đn bù ca h nông dân sau ĐTH
74




Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.Lrc-tnu.edu.vn
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đô thị hoá là xu thế tất yếu trên con đường phát triển của hầu hết các
quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam. Tính đến giữa năm 2008, trên
phạm vi cả nước đã có gần 200 khu công nghiệp, phân bố trên địa bàn 52 tỉnh,
thành phố với trên 6.000 dự án đầu tư trong, ngoài nước, thu hút hơn
1.000.000 lao động. Phần lớn diện tích các khu công nghiệp, khu chế xuất là
đất nông nghiệp và lực lượng chủ yếu bổ sung vào đội ngũ lao động công
nghiệp là nông dân.
Sự hình thành trên địa bàn nông thôn những khu công nghiệp, khu chế
xuất các trung tâm dịch vụ, các khu đô thị mới đã nâng giá trị sử dụng của
đất đai, tạo những ngành nghề và việc làm mới, nâng cao giá trị lao động, tạo
môi trường ứng dụng rộng rãi khoa học, công nghệ… Đô thị hoá kích thích và
tạo cơ hội để con người năng động, sáng tạo hơn trong tìm kiếm và lựa chọn
các phương thức, hình thức tổ chức sản xuất, kinh doanh, vươn lên làm giàu
chính đáng. Kinh tế phát triển, đời sống của người lao động được cải thiện -
đó là xu hướng chủ đạo và là mặt tích cực của đô thị hoá.
Không nằm ngoài sự phát triển chung đó, Phổ Yên - một huyện trung
du thuộc tỉnh Thái Nguyên - với những lợi thế sẵn có của mình đã thu hút
được rất nhiều các dự án đầu tư lớn cả về quy mô lẫn giá trị. Các khu công
nghiệp, khu chế xuất,… mọc ra nhiều đồng nghĩa với quá trình đô thị hoá của
huyện diễn ra nhanh chóng. Chỉ tính trong năm 2008, tốc độ tăng trưởng kinh
tế của huyện đạt 16,5%, giá trị sản xuất CN & TTCN đạt 2235 tỷ đồng và
GDP bình quân trên người đạt 20,4 triệu đồng. Đặc biệt hơn, chính nhờ các
khu công nghiệp, khu chế xuất,… sau khi đi vào hoạt động đã giải quyết được
rất nhiều việc làm cho lao động địa phương (cụ thể đã giải quyết được 6580



Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.Lrc-tnu.edu.vn
2
việc làm cho người dân trong huyện). Nhìn chung đời sống của người dân địa
phương đang từng bước được cải thiện. Vì lẽ đó chúng tôi đã chọn đề tài:
“Ảnh hưởng của đô thị hoá đến phát triển kinh tế xã hội của huyện Phổ
Yên, tỉnh Thái Nguyên” để đi sâu nghiên cứu những tác động tích cực cũng
như những hạn chế của ĐTH đối với các hộ nông dân mất đất nói riêng và
tình hình phát triển kinh tế xã hội của huyện nói chung.
2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
2.1. Mục tiêu chung
Nghiên cứu thực trạng của quá trình đô thị hoá rồi từ đó tìm ra những
ảnh hưởng của nó đến phát triển kinh tế - xã hội của huyện Phổ Yên. Đặc biệt
là nghiên cứu ảnh hưởng của quá trình đô thị hóa đến thu nhập của người dân
bị mất đất trong huyện.
2.2. Mục tiêu cụ thể
 Tổng kết cơ sở lý luận và thực tiễn về quá trình đô thị hoá.
 Phân tích thực trạng để tìm ra những lợi ích cũng như những tác hại mà
quá trình đô thị hoá mang lại cho đời sống người dân địa phương nói
riêng và phát triển kinh tế xã hội toàn huyện nói chung.
 Trên cơ sở đó, đề ra những định hướng và giải pháp phù hợp thúc đẩy
kinh tế xã hội của huyện không ngừng phát triển.
3. Phạm vi nghiên cứu
3.1. Thời gian nghiên cứu
- Về nguồn số liệu thứ cấp: Đề tài sử dụng số liệu về tình hình phát
triển kinh tế xã hội của huyện Phổ Yên qua nhiều năm, cụ thể từ năm 2001
đến 2008.

Xem chi tiết: Ảnh hưởng của đô thị hoá đến phát triển kinh tế xã hội của huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.pdf