PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP VÀ CHÍNH SÁCH ĐẤT ĐAI Ở VIỆT NAM

5
From: Marsh S.P., T.G. MauAulay và Phm Văn Hùng, 2007 Phát trin nông
nghip và chính sách đt đai  Vit Nam ACIAR Monograph No. 123a, 272p.
 

Li nói đu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
Li ta
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
Li cám ơn
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
Các tác gi
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
Chương 1 Phát trin nông nghip và chính sách đt đai  Vit Nam:
Tng quan và tip cn v lý thuyt
T. Gordon MacAulay, Sally P. Marsh và Phm Văn Hùng . . . . . . . . . . . . . 13
Chương 2 S dng linh hot đt nông nghip  Vit Nam
Tô Dũng Tin, Nguyn Phưng Lê và Sally P. Marsh . . . . . . . . . . . . . . . . . 41
Chương 3 Phân tích kinh t hin tưng manh mún đt đai

 min Bc Vit Nam
Phm Văn Hùng, T. Gordon MacAulay và Sally P. Marsh . . . . . . . . . . . . . 69
Chương 4  trưng quyn s dng đt nông nghip và s thay đi
qui mô h  Vit Nam t sau 1993
Sally P. Marsh, Phm Văn Hùng, Nguyn Trng Đc và T. Gordon
MacAulay. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85
6
From: Marsh S.P., T.G. MauAulay và Phm Văn Hùng, 2007 Phát trin nông
nghip và chính sách đt đai  Vit Nam ACIAR Monograph No. 123a, 272p.
Chương 5 Chính sách thu và s dng đt nông nghip
Lê Hu nh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109
Chương 6 S dng tín dng trong các h nông dân  Vit Nam: Nhng
gi ý chính sách tài chính nông thôn
Sally P. Marsh, Lê Hu nh và T. Gordon MacAulay. . . . . . . . . . . . . . . . 121
Chương 7 Chính sách giá đu vào, đu ra và nh hưng ca nó đn sn
xut nông nghip
Nguyn Huy Cưng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145
Chương 8 Tài nguyên đt nông thôn và đói nghèo  Vit Nam
Đ Kim Chung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165
Chương 9 u nhp t nông nghip và đa dng hoá thu nhp ca các h
nông dân ti Vit Nam
Sally P. Marsh, Phm Văn Hùng, Nguyn Quc Chnh và
T. Gordon MacAulay . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179
Chương 10 Mô hình hoá kinh t h  Vit Nam: Mô hình kinh t v giao
dch đt trong bi cnh làng xã
Phm Văn Hùng, T. Gordon MacAulay và Sally P. Marsh . . . . . . . . . . . . 201
Chương 11 Qun lý đt nông nghip trong thi kỳ đi mi: Nhng đánh
giá ca các nhà hoch đnh chính sách
aveeporn Vasavakul. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 221
Chương 12 Tóm tt chính sách
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233
Tài liu tham kho
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259
Ph lc I Điu tra h nông dân năm 2001 và 2002  4 tnh:
it k và phương pháp điu tra . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267
7
From: Marsh S.P., T.G. MauAulay và Phm Văn Hùng, 2007 Phát trin nông
nghip và chính sách đt đai  Vit Nam ACIAR Monograph No. 123a, 272p.
 

Cũng ging như nhiu nơi trên th gii, đt
đai và s dng đt đai luôn là vn đ cơ bn
trong lch s cũng như trong s phát trin ca
Vit Nam. Cung cách s hu đt đai, s tha
k đt đai qua các th h luôn có nhng nh
hưng sâu sc đn kinh t, xã hi và chính
tr ca mi quc gia. Điu này cũng đúng vi
c Vit Nam nơi có nhng thay đi ln trong
chính sách đt đai trưc đây và thi gian qua.
Nhng thách thc mà nông nghip Vit Nam
đang phi đi mt có liên quan đn s dng
đt đai là:
Nhu cu tăng cưng và phát trin kinh t
trang tri thông qua tích t và tp trung
đt đai;
Vi chi phí cơ hi ca lao đng tăng lên,
như vy cơ hi cho nhng ngưi thiu vic
làm  nông thôn và nông nghip có th d
dàng có vic hơn và khi lao đng rút bt ra
khi ngành nông nghip thì quá trình tích
t và tp trung đt đai s làm tăng hiu
qu kinh t tng th ca vùng nông thôn;


S duy trì môi trưng sinh k t cung t
cp vi qui mô đt đai ca h nh, giá c
nông sn bin đng trên th trưng th
gii và giá đu vào sn xut liên tc tăng;
S cn thit phi cho phép s dng đt
đai linh hot (hin nay vn còn ràng buc
bi chính sách) s giúp nông dân phn
ng tích cc hơn vi các du hiu ca th
trưng và như vy s cc đi thu nhp
ca h.
Trên đây là nhng thách thc ln và khó khăn.
Do đó, s hiu bit v chính sách và làm th
nào đ xây dng chính sách giúp đt đưc các
mc tiêu như s dng các ngun lc hiu qu
hơn, nâng cao thu nhp cho nông dân và phân
phi thu nhp công bng hơn luôn là nhng
vn đ rt quan trng.
S phát trin ca nông nghip Vit Nam trong
thi gian dài ph thuc vào s s dng có hiu
qu hay không ngun lc đt đai. Điu này
có liên quan đn nhng chính sách v đt đai,
th trưng đt đai, nhng đu vào và ngun


8
From: Marsh S.P., T.G. MauAulay và Phm Văn Hùng, 2007 Phát trin nông
nghip và chính sách đt đai  Vit Nam ACIAR Monograph No. 123a, 272p.
lc liên quan. Vi khong 75% dân s vn còn
sng  vùng nông thôn thì nhng vn đ như
tp trung đt đai, s dng đt đai linh hot, vai
trò ca thay đi k thut, công ngh, hay như
nh hưng ca chính sách thu và tín dng
luôn luôn là nhng vn đ thi s và quan
trng. Đ phát trin tương xng vi các ngành
kinh t khác, nhng s thay đi ln trong
cu trúc hay s hu (quyn s dng) đt đai
dưng như s là mt đòi hi bc thit trong
tương lai.
Mt trong nhng hot đng thuc phm vi
ca D án là điu tra thu thp s liu. S liu
đã đưc thu thp t 4 tnh: 2 tnh  min Bc
và 2 tnh  min Nam. Mi tnh đưc la chn
da trên các đc tính s dng đt đai khác
nhau. T phân tích s liu điu tra, bn cht
và cu trúc các nông h, th trưng quyn s
dng đt, trao đi đt đai  các dng khác
nhau đã đưc mô t. Hu ht nhng trao đi
đt đai hãy còn hn ch tr nhng hot đng
liên quan đn thuê mưn. S liu cũng cho
thy bình quân 1 h nht là  min Bc có rt
nhiu tha rung. T kt qu phân tích cho
thy rng h nông dân có nhiu tha rung
cũng mang đn cho h c nhng bt li (chi
phí) và li ích. Nu như cu v lao đng tăng
lên trong nn kinh t và như vy chi phí cơ hi
ca lao đng nông nghip tăng lên thì nông
dân s có đng cơ gim bt s tha rung mà
mình có. Như vy, phát trin mt ngành nào
đó trong nn kinh t cũng s dn đn hiu
qu sn xut nông nghip tăng. Còn na, nu
như chi phí giao dch trong th trưng quyn
s dng đt và c trong nông thôn nói chung
(như nhng giao dch v tín dng) gim thì
đây dưng như là nhng gii pháp mnh đ
làm cho ngành nông nghip chuyn đi.
Nhng cơ quan tham gia hot đng ca D
án bao gm Khoa Kinh t và Phát trin nông
thôn, Trưng Đi hc Nông nghip I, Hà Ni,
nhóm Kinh t Nông nghip và Tài nguyên ti
Đi hc Sydney. Ngoài ra còn có s đóng góp
ca Vin Nghiên cu lúa quc t (IRRI). Các
chương trong quyn sách này là tp hp t các
bài vit trong các giai đon khác nhau ca D
án ACIAR ADP 1/1997/092 ‘nh hưng ca
mt s phương án chính sách ch yu đn lĩnh
vc nông nghip  Vit Nam’ đưc ACIAR
tài tr. Các kt lun ca quyn sách này nm
trong chương 12 gm các ‘tóm tt chính sách’.
Đây là tóm tt các kt qu nghiên cu đưc
trình bày dưi dng chính sách.
Mt trong nhng sn phm quan trng ca
D án đó là xây dng đưc tinh thn làm vic
hiu qu cao cho nhóm cán b tham gia D
án. Tình bn, s hp tác và trao đi trong
công vic ca D án cũng như trong s phát
trin gia hai bên có ý nghĩa rt ln lao. Điu
này s có nh hưng đn th h tương lai
các nhà kinh t nông nghip ca c hai nưc
Vit Nam và Ôx-trây-lia và nó cũng s có nh
hưng đn chính sách s dng đt đai, nht là
cho Vit Nam.
Gordon MacAulay
Sally Marsh
Phm Văn Hùng
9
From: Marsh S.P., T.G. MauAulay và Phm Văn Hùng, 2007 Phát trin nông
nghip và chính sách đt đai  Vit Nam ACIAR Monograph No. 123a, 272p.
  

Các tác gi xin chân thành cm ơn ACIAR đã
tài tr kinh phí cho nghiên cu này. Nhng
kt qu nghiên cu đưc trình bày trong cun
sách này có s giúp đ và h tr ca rt nhiu
cá nhân và t chc. Tp th tác gi xin trân
trng cm ơn nhng đóng góp ca h trên
nhiu lĩnh vc khác nhau như thu thp s liu,
vit báo cáo nghiên cu, t chc tp hun và
báo cáo hi tho. Ngoài ra, nhóm tác gi xin
cám ơn nhng trao đi rt giá tr v nhng
vn đ khác nhau và phc tp có liên quan đn
chính sách nông nghip và đt đai  Vit Nam.
Chúng tôi cũng xin gi li cm ơn chân thành
ti nhng ngưi đã giúp đ cho D án.
Nhóm cán b tham gia D án bao gm:
      ()
GS TS Tô Dũng Tin, Trưng D án,
Trưng Đi hc Nông nghip I
PGS TS Đ Kim Chung (thi gian ca
D án chuyn sang làm vic ti B Nông
nghip và Phát trin nông thôn)


PGS TS Lê Hu nh
TS Phm Văn Hùng
S Nguyn Trng Đc
S Nguyn Huy Cưng
TS Chu  Kim Loan (chuyn đi làm
Nghiên cu sinh ti Nht Bn t 10/2002)
TS Nguyn Quc Chnh (tham gia t
10/2002)
S Nguyn Phưng Lê
TS Nguyn  Minh Hin (chuyn đi làm
Nghiên cu sinh ti Nht Bn t 10/2000)
Cô Galina Barrett (tình nguyên viên tr
ngưi Ôx-trây-lia vì s phát trin) sang
làm vic ti HAU t 4/2001 – 3/2002.
Ngoài ra còn mt s cán b và ging viên ca
Đi hc Cn ơ và Trưng Đi hc Nông lâm
thành ph H Chí Minh.









10
From: Marsh S.P., T.G. MauAulay và Phm Văn Hùng, 2007 Phát trin nông
nghip và chính sách đt đai  Vit Nam ACIAR Monograph No. 123a, 272p.
  
GS TS omas Gordon MacAulay, Trưng
D án, Đi hc Sydney
PGS TS Bob Batterham (ngh hưu t 2001)
TS Guang Hua Wan, Ging viên chính
(không tham gia t 2002)
Bà Sally Marsh, Nghiên cu viên, sang làm
vic ti HAU t 2001-2004
Ông Michael Makaro (h tr nghiên cu
bán thi gian) – 8/2000 – 3/2002
Cô Helena Clayton (h tr nghiên cu bán
thi gian) – 4/2002 – 11/2002
Cô Magella Clarke (h tr nghiên cu bán
thi gian) – 11/2002 – 2/2003
Ông Charles Bett (h tr nghiên cu theo
công vic)
Cô Galina Barrett (h tr công vic văn
phòng bán thi gian) – 10/2002 – 11/2002
Cô Annette Vervoort (h tr công vic văn
phòng bán thi gian) – t 2/2003
TS Abdul Sarker, 6 tun h tr nghiên
cu trong Chương trình SKILLMAX ca
Chính ph Liên bang, 2-3/2002.
   
TS Greg Herzler, Khoa Kinh t Nông
nghip và Tài nguyên, Đi hc Tây Ôx-
trây-lia, Perth
GS TS Ben Kerkvliet, B môn Kinh t
chính tr- xã hi, Vin nghiên cu Châu
Á - ái bình dương, Đi hc Quc gia
Ôx-trây-lia, Canberra
TS aveeporn Vasavakul, Trung tâm
Nghiên cu v Vit Nam, Đi hc Quc
gia Hà Ni, Hà Ni














      

GS Tô Dũng Tin, Trưng D án (phía
Vit Nam), Trưng Đi hc Nông nghip
I – Hà Ni
TS Đ Kim Chung, Vin Nghiên cu Kinh
t nông nghip nay là Vin Nghiên cu
Chính sách và Chin lưc Phát trin nông
nghip nông thôn, B Nông nghip và
Phát trin nông thôn
TS Cao Đc Phát,  trưng (trưc đây),
B Nông nghip và Phát trin nông thôn,
Hà Ni
Ông Nguyn Phưng V, V trưng V
Chính sách Nông nghip và Phát trin
nông thôn, B Nông nghip và Phát trin
nông thôn
TS Vũ Hy Chương, V phó V Qun lý
nghiên cu Khoa hc, B Khoa hc, Công
ngh và Môi trưng
GS Chu Hu Quý, Nguyên Vin trưng,
Vin Nghiên cu Kinh t nông nghip, Hà
Ni
TS Ray Trewin, Trung tâm Nghiên cu
Nông nghip Quc t ca Ôx-trây-lia
(ACIAR), Canberra
GS Gordon MacAulay, Trưng D án
(phía Ôx-trây-lia), Đi hc Sydney
TS Sushin Pandey, Nhà kinh t cao cp,
IRRI, Los Banos, Phi-lip-pin
     
TS Ray Trewin, TS Donna Brennan và TS
Padma Lal, ACIAR, Canberra.









11
From: Marsh S.P., T.G. MauAulay và Phm Văn Hùng, 2007 Phát trin nông
nghip và chính sách đt đai  Vit Nam ACIAR Monograph No. 123a, 272p.
Ông T. Gordon MacAulay là giáo sư
trong nhóm môn hc kinh t nông nghip
và tài nguyên ti Đi hc Sydney và là
Trưng d án ACIAR ADP 1/1997/092.
GS MacAulay đã tham gia hp tác và ging
dy vi Trưng Đi hc Nông nghip I t
năm 1996.
Email: g.macaulay@usyd.edu.au
Ông Phm Văn Hùng là ging viên chính
Khoa Kinh t và Phát trin nông thôn,
Trưng Đi hc Nông nghip I và là thành
viên nghiên cu ca D án. T năm 2001
đn 2005, Ông Hùng làm nghiên cu sinh
ngành kinh t nông nghip ti Đi hc
Sydney dưi s tài tr ca hc bng John
Allright ca ACIAR.
Email: pvhung@hau1.edu.vn và
pvhung.hau@vnn.vn




   

Bà Sally P. Marsh là nghiên cu viên hp
đng ca nhóm môn hc kinh t nông
nghip và tài nguyên ti Đi hc Sydney
trong thi gian thc hin ca D án
ACIAR ADP 1/1997/092. T tháng 3/2001
đn 5/2004, bà Sally sang Trưng Đi hc
Nông nghip I làm vic. Bà Sally hin nay
là nghiên cu viên chính ca Khoa Kinh
t Nông nghip và Tài nguyên ti Đi hc
Tây Ôx-trây-lia.
Email: spmarsh@cyllene.uwa.edu.au
Ông Tô Dũng Tin là giáo sư Khoa Kinh
t và Phát trin nông thôn, Trưng Đi
hc Nông nghip I và là Trưng d án
phía Vit Nam ca D án ACIAR ADP
1/1997/092. Khi d án mi bt đu, GS
Tin là Trưng Khoa, Khoa Kinh t và
Phát trin nông thôn, Trưng Đi hc
Nông nghip I.



12
From: Marsh S.P., T.G. MauAulay và Phm Văn Hùng, 2007 Phát trin nông
nghip và chính sách đt đai  Vit Nam ACIAR Monograph No. 123a, 272p.
Ông Đ Kim Chung là phó giáo sư Khoa
Kinh t và Phát trin nông thôn, Trưng
Đi hc Nông nghip I và là thành viên
ca D án. TS Chung có bng PhD ti
Vin Công ngh châu Á (AIT), ái Lan
và có rt nhiu nghiên cu v nhng vn
đ chính sách đt đai  Vit Nam. TS
Chung là ngưi đt nn móng ban đu
cho vic xây dng D án và trong giai
đon 2001-2004, TS Chung là Quyn Vin
trưng Vin Nghiên cu kinh t nông
nghip thuc B Nông nghip và Phát
triên nông thôn.
Email: dokimchung@fpt.vn
Ông Lê Hu nh là phó giáo sư Khoa
Kinh t và Phát trin nông thôn, Trưng
Đi hc Nông nghip I và là thành viên
ca D án. TS nh ly bng tin s ti
Trưng Đi hc Nông nghip I. TS nh
hin là Phó trưng Khoa Sau đi hc,
Trưng Đi hc Nông nghip I.
Email: lehuuanh97@yahoo.com
Cô Nguyn Phưng Lê là ging viên Khoa
Kinh t và Phát trin nông thôn, Trưng
Đi hc Nông nghip I và là thành viên
ca D án. Cô Lê có bng thc s ti
Trưng Đi hc Nông nghip I và hin nay
đang làm nghiên cu sinh ti Chiang Mai,
ái Lan.
Email: dungle@fpt.vn
Ông Nguyn Trng Đc là Trưng B
môn Phát trin nông thôn, Khoa Kinh t
và Phát trin nông thôn, Trưng Đi hc
Nông nghip I và là thành viên ca D án.







Ông Nguyn Huy Cưng là ging viên
chính, Khoa Kinh t và Phát trin nông
thôn, Trưng Đi hc Nông nghip I và là
Phó trưng Phòng T chc cán b, Trưng
Đi hc Nông nghip I và đngthi cũng
là thành viên ca D án. Trong năm 2002,
Ông Cưng là thc tp sinh khong 3
tháng ti nhóm môn hc kinh t nông
nghip và tài nguyên, Đi hc Sydney.
Email: nh_cuong@yahoo.com
Ông Nguyn Quc Chnh là ging viên
chính, Khoa Kinh t và Phát trin nông
thôn, Trưng Đi hc Nông nghip I và là
thành viên ca D án. TS Chnh có bng
PhD chuyên ngành kinh t nông nghip
ti Đi hc Los Banos, Phi-lip-pin.
Email: nqchinh@yahoo.com
Bà aveeporn Vasavakul là nghiên cu
viên ngn hn ca Vin Nghiên cu an
toàn và quc t, Đi hc Chulalongkorn,
ái Lan. TS Vasavakul cũng hp tác làm
vic vi Trung tâm Nghiên cu ting Vit
trc thuc Đi hc Quc gia, Hà Ni.
TS Vasavakul nói rt tho ting Vit và
đã tham gia công vic tư vn cho D án
ACIAR ADP 1/1997/092 trong đó tin
s đã phng vn mt s nhà hoch đnh
chính sách ca Vit Nam v các vn đ
liên quan đn chính sách đt đai.
Email: thaveeporn@netnam.vn






13
From: Marsh S.P., T.G. MauAulay và Phm Văn Hùng, 2007 Phát trin nông
nghip và chính sách đt đai  Vit Nam ACIAR Monograph No. 123a, 272p.
 
     
     :  
     
.  ,  .     
Đt đai là mt ngun lc quan trng nht ca Vit Nam. S phát trin ca nông nghip
Vit Nam trong thi gian dài ph thuc vào s s dng có hiu qu hay không ngun
lc đt đai và nhng chính sách có liên quan đn đt đai, th trưng đt đai, các đu
vào và ngun lc tương ng. Vi khong 75% dân s vn còn sinh sng  khu vc nông
thôn thì các vn đ liên quan đn tp trung đt đai, tính linh hot trong s dng đt đai,
vai trò ca thay đi k thut, công ngh hay như nh hưng ca các chính sách thu và
tín dng luôn là nhng vn đ thi s và quan trng. Đ phát trin tương xng vi các
ngành kinh t khác, nhng s thay đi ln trong cu trúc hay s hu (quyn s dng)
đt đai dưng như s là mt đòi hi bc thit trong tương lai. Trong chương này, nhng
kt qu t D án v chính sách s dng đt  Vit Nam đưc tài tr bi Trung tâm
Nghiên cu Nông nghip Quc t ca Ôx-trây-lia (ACIAR) đưc phân tích dưi góc đ
lý thuyt. Các ni dung ch yu đưc đ cp là quy mô đt đai ca h; thu nhp ca h;
nh hưng ca din tích tng tha và s mnh; s trao đi, mua bán các quyn s dng
đt; các chi phí giao dch cho vic chuyn nhưng đt đai; vn đ s dng tín dng; đnh
giá đu vào và sn phm đu ra và tính linh hot trong vic s dng đt đai. Các đ xut
đưc đưa ra liên quan đn đnh hưng ca chính sách.
14
From: Marsh S.P., T.G. MauAulay và Phm Văn Hùng, 2007 Phát trin nông
nghip và chính sách đt đai  Vit Nam ACIAR Monograph No. 123a, 272p.
 
áng 12 năm 1986 ti Đi hi Đng ln th
VI đã đưa ra mt lot nhng ci cách đưc
bit đn như là mt công cuc đi mi và đã
tha nhn mt s sai lm trong thi kỳ kinh t
k hoch hoá tp trung. Đi hi cũng đã đưa
ra đnh hưng đ tng bưc xoá b nhng
sai lm và hưng ti s t do hoá nn kinh
t. Vit Nam đã tri qua gn 20 năm k t khi
chính sách đi mi đưc ban hành. Mc dù
có mt s bưc tht lùi và tăng trưng chm
vào cui nhng năm 1990 nhưng hin nay nn
kinh t Vit Nam đang tăng trưng rt nhanh,
đng th hai ch sau Trung Quc trong khu
vc các nưc Đông Nam Á (Ngân hàng th
gii 2001a) và đưc xem là mt quc gia thành
công trong quá trình chuyn đi nn kinh t
t k hoch hoá tp trung sang nn kinh t th
trưng (B phn phân tích Đông Á 1997; Liên
hp quc 1999; Ngân hàng th gii 2003). Vic
thc hin mt lot các ci cách căn bn năm
2000 bao gm Lut Doanh nghip mi; Lut
Đu tư nưc ngoài sa đi và vic ký kt Hip
đnh thương mi song phương gia Hoa Kỳ và
Vit Nam vào năm 2000 (thc hin năm 2001)
là nhng bng chng cho thy môi trưng đu
tư đã đưc ci thin. Điu này cho phép Vit
Nam có đưc tăng trưng kinh t nhanh trong
nhng năm gn đây. êm vào đó, mt lot
các ch s xã hi đã minh ho cho nhng ci
thin đáng k trong đi sng con ngưi Vit
Nam (Ngân hàng Phát trin Á Châu và cng
s 2004).
Phát trin nông nghip, thông qua vic ci
cách đt đai, thay đi công ngh và phát trin
th trưng, đưc nhìn nhn đó là mt yêu cu
rt quan trng đi vi các nưc đang phát
trin và cũng đưc nhìn nhn như nhng mt
xích quan trng vi các chính sách kinh t vĩ
mô và tăng kh năng ca môi trưng th ch.
K t sau chính sách đi mi đưc ban hành,
nông nghip Vit Nam cũng đã thích ng vi
môi trưng ci cách đó. ành công d nhn
bit nht và cũng đưc đăng ti nhiu nht là
s tăng trưng nhanh chóng trong sn xut
lúa go, Vit Nam đã tr thành quc gia đng
th hai v xut khu go trên th gii, sau ái
Lan. Bên cnh đó Vit Nam cũng tr thành
nưc xut khu ln trên th trưng th gii v
cà phê, ht tiêu, điu và hi sn. Kim ngch
xut khu t nông nghip và thu sn đã
liên tc tăng t năm 1990 cho đn nay. Nông
nghip Vit Nam hin nay đa dng hơn; các
tiu ngành như cây công nghip, rau các loi
và chăn nuôi đã phát trin rt nhanh và đã đáp
ng đưc nhu cu trong nưc. Trong quá trình
ci cách, ni lc ca h nông dân đã đưc ci
thin và công ngh mi đã đưc áp dng rng
rãi hơn.
Nhng thành tu trong nông nghip đã đưc
nhìn nhn và là kt qu ca quá trình ci cách
ca chính sách đt đai bt đu t năm 1981.
Chính sách đt đai là mt yu t quan trng
trong phát trin kinh t  tt c các nưc và
đc bit  các nưc đang phát trin và các nn
kinh t quá đ (Deininger 2003; Lermanet và
cng s 2002). Vit Nam vi hơn 75% dân s
sng  khu vc nông thôn, chính vì vy đt
đai và các chính sách liên quan đn đt đai có
tác đng trc tip đn đi sng ca ngưi dân
thông qua nhng nh hưng đn vic s hu
đt đai; quy mô và s manh mún rung đt; s
dng đt; th trưng tín dng và th trưng đt
đai; th trưng các yu t đu vào và sn phm
đu ra và phát trin công ngh.
Ni dung ca chương này là nhng kt qu
nghiên cu t D án v phân tích nhng thay
đi trong chính sách đt đai  Vit Nam và

Xem chi tiết: PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP VÀ CHÍNH SÁCH ĐẤT ĐAI Ở VIỆT NAM