http://www.ebook.edu.vn
6
VASEP dự báo trong quí 2/ 2009, sức mua của nhiều nước trên thế giới tiếp tục
giảm, biến động tỷ giá ở các nước không có lợi cho xuất khẩu. Trong khi đó, phần lớn
sản phẩm tôm sú của Việt Nam xuất khẩu vào thị trường Nhật Bản, nhưng cuối tháng
5 – 2009, giá tôm tại thị trường này đã giảm 10 – 20 % so với thời điểm cùng kỳ năm
trước. Các nhà nhập khẩu dự báo, tình tr
ạng khó khăn trong xuất khẩu tôm sẽ còn kéo
dài đến tháng 8 – 2009.
Tại ĐBSCL, hơn 1 tháng nữa bước vào thu hoạch tôm sú chính vụ. Hiện tại, tôm
nguyên liệu loại 20 con/kg giá 117.000 đồng, 30 con/kg giá 95.000 đồng và 80.000
đồng loại 50 con/kg. Trong khi đó, giá thức ăn cho tôm đang đứng ở mức cao, cùng
với những rủi ro về thị trường xuất khẩu, dịch bệnh, tạo nên sức ép khá lớn cho
người nuôi tôm ĐBSCL. Đó là chưa kể đến việc nông dân thi
ếu vốn bỏ ao, do chậm
tiếp cận nguồn vốn kích cầu của Chính phủ, điều này làm cho diện tích nuôi tôm ở các
tỉnh giảm so với vụ trước.
Theo Phạm Nam Dương - phó giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Trà Vinh cho biết:
“Năm nay, ảnh hưởng thời tiết, giá tôm nguyên liệu không ổn định, chi phí nuôi (thức
ăn, con giống, chế phẩm sinh học, công lao động, ) tăng cao, nhiều địa phương thả
nuôi tôm chậm và mật
độ thưa hoặc chuyển sang nuôi các đối tượng khác như: cua
biển, cá chẽm, cá kèo, Do đó, tại Trà Vinh vụ nuôi tôm sú năm 2009 khó đạt kế
hoạch đề ra”. Năm 2009, tỉnh Trà Vinh đưa ra kế hoạch thả nuôi trên 2,5 tỉ con giống
với diện tích 27.450 ha. Cuối tháng 5 – 2009, diện tích thả nuôi tại Trà Vinh là 18.300
ha, giảm 6.700 ha so với cùng kỳ năm trước. Đến nay, khoảng 30 % diện tích bị thiệt
hại phải chuyển sang nuôi các loại thủy sản khác,
Tính đế
n đầu tháng 6 – 2009, diện tích tôm sú thiệt hại của vùng ĐBSCL đã gần
10.000 ha, trong đó tại Sóc Trăng diện tích thiệt hại hơn 1.407 ha, Bạc Liêu là 3.000
ha, Bến Tre trên 105 ha (www.vietlinh.com.vn).
2.3 Điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội của huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre
2.3.1 Điều kiện tự nhiên
Theo Phòng NN&PTNT, huyện Ba Tri trong năm 2008 thì:
2.3.1.1 Vị trí địa lý
http://www.ebook.edu.vn
7
Bản đồ hành chính huyện Ba Tri (www.bentre.gov.vn)
Huyện Ba Tri nằm ở phía cuối cù lao Bảo, là một trong ba huyện ven biển của
tỉnh Bến Tre, có diện tích 355,53km
2
,chiếm 15,7 % diện tích toàn tỉnh, gồm 23 xã và 1
thị trấn.
Huyện Ba Tri nằm về phía đông của tỉnh Bến Tre, có tọa độ địa lý:
Từ 106
0
28’17’’ đến 106
0
41’25’’ độ kinh đông.
Từ 9
0
57’38’’ đến 10
0
11’14’’ độ vĩ bắc.
Phía Đông Bắc giáp sông Ba Lai và huyện Bình Đại.
Phía Tây Nam giáp sông Hàm Luông và huyện Thạnh Phú.
Phía Tây và Tây Bắc giáp huyện Giồng Trôm.
Phía Đông và Đông Nam giáp với biển Đông.
Huyện Ba Tri nằm giữa hai con sông huyết mạch của tỉnh là Ba Lai và Hàm
Luông, có bờ biển dài 12 km với cảng cá An Thủy là trung tâm thủy sản của tỉnh.
Huyện có ba vùng sinh thái: nước ngọt, nước lợ và nước mặn, thích hợp cho việc phát
triển các hệ thống canh tác đ
a dạng, đặt biệt là NTTS.
http://www.ebook.edu.vn
8
2.3.1.2 Thời tiết và khí hậu
Huyện nằm trong miền khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, nhưng lại nằm
ngoài ảnh hưởng của gió mùa cực đới, nên nhiệt độ cao, ít biến đổi trong năm, nhiệt độ
trung bình hằng năm từ 26
0
C – 27
0
C (www.bentre.gov.vn).
2.3.1.3 Thủy văn
Ba Tri là huyện ven biển Đông, chịu ảnh hưởng của chế độ bán nhật triều, biên
độ dao động từ 1,2 – 2,4 m. Nguồn nước chủ yếu của huyện được cung cấp từ hai con
sông Ba Lai – Hàm Luông và 50 kênh rạch vào sâu trong nội đồng, tổng chiều dài hệ
thống kênh rạch lớn lên đến 128 km (www.bentre.gov.vn).
2.3.1.4 Địa hình và thổ nhưỡng
Địa hình
Đất đai đa dạng, xen kẽ giữa các nền đất phù sa là các giồng cát có cao trình cao,
tạo điều kiện thuận lợi cho việc tập trung dân cư, xây dựng các kết cấu hạ tầng.
Khu vực Tây và Tây Bắc có địa hình bằng phẳng, ít chia cắt, thuận lợi cho việc
bố trí công trình thủy lợi ngọt hóa cải tạo đất, các hệ thống canh tác nông nghiệp tập
trung theo hướng thâm canh và đa dạng hóa cây trồng, vật nuôi.
Khu vực Đông và Đông Nam có địa hình thấp, độ mặn tương đối ổn định, thuận
lợi cho việc bố trí NTTS theo hướng tăng tỷ trọng nuôi CN – BCN (Lê Long Triều,
2008).
Thổ nhưỡng
Vùng I:
Vùng ngọt hóa, có diện tích 23.400 ha, chiếm 66 % diện tích tự nhiên,
đất đai có độ màu mỡ cao.
Vùng II:
Vùng ven biển, có diện tích 12.200 ha, chiếm 33 % diện tích tự nhiên,
đất và nước mặt nhiễm mặn quanh năm, phát triển chủ yếu là ngư nghiệp (Lê Long
Triều, 2008).
2.3.2 Hiện trạng kinh tế - xã hội
Theo Phòng thống kê huyện Ba Tri trong năm 2008 thì:
http://www.ebook.edu.vn
9
2.3.2.1 Cơ cấu hành chính
Huyện Ba Tri có 23 xã, một thị trấn với 113 khóm ấp.
2.3.2.2 Dân số và lao động
Diện tích tự nhiên của huyện là 355,53 km
2
, dân số là 205.773 người, mật độ dân
số bình quân khoảng 578 người/km
2
(Theo cục thống kê tỉnh Bến Tre, 2007).
2.3.2.3 Kế hoạch phát triển
Theo Phòng NN&PTNT thì huyện Ba Tri năm 2008:
Ngành NTTS phát triển đưa thủy sản thành ngành kinh tế mũi nhọn thực sự. Dựa
trên cơ sở phát triển các đối tượng nuôi xuất khẩu: tôm sú, nghêu, sò.
Tiếp tục chuyển đổi đất lúa, đất muối kém hiệu quả sang nuôi tôm thâm canh,
trên cơ sở phát triển bền vững.
Đẩy mạnh công tác ứng dụng và chuyển giao khoa học kỹ
thuật cho người dân
trong lĩnh vực nuôi và khai thác thủy sản.
Tăng cường công tác kiểm tra phòng ngừa dịch bệnh, thực hiện tốt quyết định
4024 của Ủy Ban Nhân Dân tỉnh về vệ sinh an toàn thực phẩm trong nuôi tôm thâm
canh và an toàn vệ sinh thực phẩm trong sản phẩm khai thác (Lê Long Triều, 2008).
2.3.3 Hiện trạng nuôi tôm sú tại huyện Ba Tri
Năm 2008, huyện Ba Tri có tổng diện tích nuôi gần 5.000 ha, đạt 103,66 %, tăng
4,3 % so cùng kỳ. Diện tích nuôi tôm sú là 3.413 ha, trong đó có 1.100 ha nuôi tôm
thâm canh.
Năm 2009, huyệ
n tập trung xây dựng hệ thống thủy lợi có hiệu quả hơn cho nuôi
trồng, nhất là bảo đảm nuôi an toàn, hạn chế ô nhiễm môi trường. Nuôi phải có ao
lắng, lọc đúng theo qui định. Hoàn chỉnh qui trình nuôi mới, đối tượng mới để thay thế
các vùng nuôi không còn phù hợp (www.vietlinh.vn).
http://www.ebook.edu.vn
10
2.3.4 Các mô hình nuôi tôm sú tại huyện Ba Tri
2.3.4.1 Nuôi thâm canh, bán thâm canh
Năm 2008, diện tích nuôi tôm CN - BCN là 1.095 ha, đạt 117,7 % kế hoạch, so
với năm 2007 thì tăng 172 ha từ nuôi tôm quảng canh. Năng suất bình quân đạt 6 – 7
tấn/ha (Lê Long Triều, 2008).
2.3.4.2 Nuôi quảng canh
Diện tích nuôi tôm quảng canh trong năm 2008 là 1.495 ha đạt 88,4 % kế hoạch
so với năm 2007 giảm 207 ha, nguyên nhân là do chuyển lên nuôi tôm thâm canh.
Nguồn giống tôm tự nhiên được lấy vào đầm qua cửa cống vào các thời kỳ triều cường
trong tháng từ 4 – 6 ngày theo chu kỳ con nước 15 và 30 âm lịch. Năng suấ
t đạt từ 200
– 300 kg/ha. Hình thức nuôi này đã dần xóa bỏ trong những năm gần đây.
2.3.4.3 Nuôi quảng canh cải tiến
Nhiều hộ nuôi tôm sú theo mô hình quảng canh cải tiến đã mang lại hiệu quả
kinh cao, tiêu biểu là hộ anh Nguyễn Văn Nghe ở ấp 5, xã An Hiệp, huyện Ba Tri. Thả
giống cỡ từ 2 – 3 cm, mật độ nuôi 10 con/m
2
, sau hơn 3 tháng nuôi, tôm đạt trọng
lượng khoảng 40 con/kg, năng suất ước đạt 2 tấn/ha, trừ chi phí thì lãi trên 50 triệu
đồng.
2.3.4.4 Nuôi tôm lúa
Diện tích nuôi tôm lúa năm 2008 là 120 ha, đạt 100 % kế hoạch so với năm 2007
không tăng. Thả giống nhân tạo, mật độ là 4 – 6 con/m
2
, tôm giống thả kích cỡ từ 2 – 3
cm/con. Thời gian nuôi là 4 tháng, năng suất trung bình năm 2008 là khoảng 0,3
tấn/ha.
2.3.4.5 Nuôi tôm rừng
Diện tích nuôi tôm rừng năm 2008 là 497 ha, đạt 100 % kế hoạch không tăng so
với năm 2007. Hình thức nuôi là thu giống tự nhiên, cứ 15 – 30 ngày thì thu hoạch một
lần (theo con nước). Mô hình này phụ thuộc trực tiếp đến nguồn lợi thủy sản của tự
nhiên. Tôm thu hoạch có kích thước nhỏ, năng suất và hiệu quả không cao.
http://www.ebook.edu.vn
11
2.3.4.6 Nuôi sinh thái
Năm 2007, huyện Ba Tri có hơn 950 ha nuôi thâm canh và bán thâm canh, trong
đó có 60 ha nuôi theo quy trình sinh thái, tập trung ở hai xã Vĩnh An và An Hòa Tây.
Quy trình nuôi tôm sinh thái chủ yếu sử dụng hệ thống cung cấp oxy đáy kết hợp
với cấy vi sinh tạo điều kiện cho vi khuẩn có lợi phát triển trong ao, giúp tôm phát
triển tốt, có sức đề kháng cao, ít nhiễm bệnh, môi trường ổn định,
(nguồn: www.fistenet.gov.vn).
2.4 Sơ lược về tôm sú
Theo Vũ Thế Trụ, 1993 thì tôm sú được phân loại và có các đặc đi
ểm sau:
2.4.1 Phân loại
Ngành: Arthropoda
Lớp: Crustacea
Bộ: Decapoda
Họ: Penaeidae
Giống: Penaeus
Loài: Penaeus monodon
Tên Tiếng Anh: Giant/ Black Tiger Shrimp
Tên Tiếng Việt: tôm sú.
http://www.ebook.edu.vn
12
2.4.2 Các đặc điểm của tôm sú
Phân bố
Bản đồ phân bố tôm sú (fao.org)
Phạm vi phân bố của tôm sú khá rộng, vùng nhiệt đới dến cận nhiệt đới, từ ấn Độ
Dương qua Nhật Bản, ĐàiLoan, phía Đông Tahiti, phía Nam châu Úc và phía Tây
châu Phi (Racek - 1955, Holthuis và Rosa - 1965, Motoh - 1981, 1985). Nhìn chung,
tôm sú phân bố từ kinh độ đông 30
0
– 155
0
, từ vĩ độ 35
0
bắc tới 35
0
nam xung quanh
các nước vùng xích đạo, đặc biệt là Indonesia, Malaixia, Philippines.
Tại Việt Nam, tôm sú có nhiều ở các vùng biển miền trung. Tôm bột
(postlarvae), tôm giống (juvenile) và tôm gần trưởng thành có tập tính sống gần bờ
biển và rừng ngập mặn ven bờ. Khi tôm trưởng thành thì di chuyển xa bờ vì chúng
thích sống vùng nước sâu hơn.
http://www.ebook.edu.vn
13
Chu kỳ sống của tôm sú
Hình 2.1 Vòng đời tôm sú (nuoitomsu.blogspot.com)
Hình 2.2 Các giai đoạn phát triển của tôm sú (www.maivietbio.com.vn)
Trứng Nauplii Zoea Mysis
Postlarvae (PL4) Juvenile
Các giai đoạn phát triển ấu trùng tôm sú :
Nauplii: 6 giai đoạn: 36 – 51 giờ, các Nauplii bơi từng đoạn ngắn rồi nghỉ, lột vỏ
4 lần, mỗi lần khoảng 7 giờ, tự sống bằng noãn hoàng, không cần thức ăn.
+ N1: dài khoảng 0,4 mm, dày 0,2 mm
+ N2: dài khoảng 0,45 mm, dày 0,2 mm
+ N3: dài khoảng 0,49 mm, dày 0,2 mm
http://www.ebook.edu.vn
14
+ N4: dài khoảng 0,55 mm, dày 0,2 mm
+ N5: dài khoảng 0,61 mm, dày 0,2 mm
Zoea: 3 giai đoạn: 105 – 120 giờ, các Zoea bơi liên tục gần mặt nước, lột vỏ 2
lần, mỗi lần khoảng 36 giờ, ăn thực vật phiêu sinh.
+ Z1: dài khoảng 1 mm, dày 0,45 mm, xuất hiện hai phần dầu và bụng rõ rệt.
+ Z2: dài khoảng 1,9 mm, xuất hiện mặt và chủy.
+ Z3: dài khoảng 2,7 mm, xuất hiện gai trên bụng.
Mysis: 3 giai đoạn : 72 giờ, các Mysis bơi hướng xuống sâu, đuôi đi trước, đầu đ
i
sau.
+ M1: dài khoảng 3,4 mm, có hình dạng của tôm trưởng thành, xuất hiện các cặp
chân bụng, đuôi và quạt đuôi, các gai bụng thu nhỏ lại.
+ M2: dài khoảng 4 mm.
+ M3: dài khoảng 4,4 mm, chân bụng dài hơn, phân thành đốt nhỏ, xuất hiện
răng trên chủy.
Postlarvae: giai đoạn gần trưởng thành
Juvenile: giai đoạn trưởng thành.
Hình thái cấu tạo
Trên cơ thể tôm sú có vệt sọc màu xám đậm, hơi xanh hoặc nâu đỏ. Tôm có chủy
dài hơi cong, phía trên chủy có 7 – 8 răng và dưới chủy có 3 răng.
Hình 2.3 Hình thái tôm sú (aquatic.plus.vn)
+ Mũi khứu giác và râu: cơ quan nhận biết và giữ thăng bằng cho tôm
http://www.ebook.edu.vn
15
+ 3 cặp chân hàm: lấy thức ăn và bơi lội
+ 5 cặp chân ngực: lấy thức ăn và bò
+ Cặp chân bụng: bơi
+ Đuôi: có 1 cặp chân đuôi để tôm có thể nhảy xa, điều chỉnh bơi lên cao hay
xuống thấp.
Khi ương trong ao sau 25 – 30 ngày, tôm sú đạt cở 2 – 3 cm. Khi nuôi trong ao
sau 4 tháng, tôm sú có thể đạt cở trung bình 25 – 40 g/con.
Tôm sú lột xác nhiều lần để lớn. Ngoài tự nhiên, ở vùng biển miền Trung thì mùa
tôm sú sinh sản rộ là từ tháng 2 - 5 và từ tháng 7 - 10. Ở mi
ền vùng biển miền Nam thì
mùa tôm sú sinh sản rộ có phần thay đổi, tùy thuộc vào điều kiện thời tiết hàng năm.
Tôm thường đẻ trứng ở các bãi xa bờ, nước sâu, nước trong và sạch có độ mặn trên 30
‰.
Bảng 2.1 Đặc điểm môi trường sống của tôm sú (Sandeep K Mukhi, B K Das, B
Masdavi, C K Misra and K Pani Prasad, 2001)
Chỉ tiêu Thích hợp nhất Chú thích
Nhiệt độ 27 – 31
0
C Giảm ăn khi nhiệt độ < 27
0
C và > 31
0
C
Độ mặn 15 – 20 ‰ Dao động trong ngày < 5 ‰
pH 7,5 – 8,5 Dao động trong ngày < 0,5
DO > 4 mg/l Không < 4 mg/l
NH
3
< 0,1 mg/l Độc hơn khi pH và nhiệt độ cao
H
2
S < 0,03 mg/l Độc hơn khi pH thấp
Độ trong 30 – 45 cm Mực nước > 1 m
Tập tính ăn
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét