1.5.2 Kinh nghiệm của Trung Quốc 24
1.5.3 Kinh nghiệm của Malaysia 26
1.5.4 Những bài học kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam 27
Kết luận cuối chương 1 29
Chương 2: Thực trạng xuất khẩu gốm mỹ nghệ Việt Nam sang thò trường
Hoa Kỳ 30
2.1 Tổng quan về thò trường gốm mỹ nghệ Hoa Kỳ 31
2.1.1 Giới thiệu khái quát về Hoa Kỳ 31
2.1.2 Thò trường gốm mỹ nghệ Hoa Kỳ 32
2.1.3 Một số vấn đề cần lưu ý khi xuất khẩu gốm mỹ nghệ vào Hoa Kỳ 34
2.1.3.1 Quan niệm và thò hiếu tiêu dùng gốm mỹ nghệ của người Hoa Kỳ 34
2.1.3.2 Các quy đònh của Hoa Kỳ đối với hàng gốm mỹ nghệ nhập khẩu 37
2.1.3.3 Những điều cần lưu ý trong kinh doanh xuất khẩu gốm mỹ nghệ sang thò
trường Hoa Kỳ 38
2.2 Tình hình xuất khẩu gốm mỹ nghệ Việt Nam vào thò trường Hoa Kỳ trong thời
gian qua 39
2.2.1 Kim ngạch và tốc độ tăng trưởng xuất khẩu hàng gốm mỹ nghệ Việt Nam vào
thò trường Hoa Kỳ trong thời gian qua 39
2.2.2 Tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu hàng gốm mỹ nghệ Việt Nam vào Hoa Kỳ so
với tổng kim ngạch nhập khẩu hàng gốm mỹ nghệ của Hoa Kỳ 41
2.2.3 Tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu hàng gốm mỹ nghệ Việt Nam vào Hoa Kỳ so
với tổng kim ngạch xuất khẩu hàng gốm mỹ nghệ Việt Nam 43
2.3 Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu gốm mỹ nghệ Việt
Nam vào thò trường Hoa Kỳ 44
2.3.1 Môi trường bên ngoài 44
2.3.1.1 Cơ hội 44
2.3.1.2 Thách thức 48
2.3.2 Môi trường bên trong 51
2.3.2.1 Điểm mạnh 51
2.3.2.2 Điểm yếu 53
Kết luận cuối chương 2 63
Chương 3: Xây dựng chiến lược phát triển xuất khẩu gốm mỹ nghệ Việt Nam sang
Hoa Kỳ đến năm 2015 64
3.1 Mục tiêu xây dựng các chiến lược và giải pháp 65
3.2 Căn cứ để xây dựng các chiến lược và giải pháp 65
3.3 Các giải pháp đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu gốm mỹ nghệ Việt Nam sang thò
trường Hoa Kỳ 69
3.3.1 Giải pháp về đổi mới công nghệ 69
3.3.2 Giải pháp về cải tiến mẫu mã 73
3.3.3 Giải pháp về đào tạo nguồn nhân lực 75
3.3.4 Giải pháp đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại 77
3.3.5 Giải pháp về vốn nhằm đẩy mạnh việc sản xuất, xuất khẩu gốm mỹ nghệ Việt
Nam sang thò trường Hoa Kỳ 83
3.3.6 Giải pháp tăng cường liên kết 85
3.3.7 Giải pháp nâng cao vai trò của Hiệp hội gốm mỹ nghệ Việt Nam 87
3.4 Các kiến nghò 88
3.4.1 Đẩy mạnh hơn nữa vai trò xúc tiến thương mại của Nhà nước 88
3.4.2 Chính sách hỗ trợ tài chính của Nhà nước 89
3.4.3 Quy hoạch lại ngành gốm mỹ nghệ để phát triển bền vững 90
3.4.4 Hoàn thiện công tác bảo hộ sở hữu kiểu dáng công nghiệp 92
Kết luận cuối chương 3 94
KẾT LUẬN 95
Danh mục các tài liệu tham khảo 97
Phần phụ lục 100
Phụ lục 1 101
Phụ lục 2 107
Phụ lục 3 110
Phụ lục 4 112
Phụ lục 5 113
Phụ lục 6 114
DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 1.1 Bảng phân loại gốm sứ theo nguyên liệu và nhiệt độ nung 10
Bảng 1.2 Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam trong giai đoạn 1995 – 2006 18
Bảng 1.3 Cơ cấu kim ngạch xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam 19
Bảng 1.4 Kim ngạch xuất khẩu gốm mỹ nghệ Việt Nam năm 2006 theo đối tác 22
Bảng 2.1 Kim ngạch xuất khẩu gốm mỹ nghệ Việt Nam sang Hoa Kỳ 40
Bảng 2.2 Tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu hàng gốm mỹ nghệ Việt Nam sang
Hoa Kỳ so với tổng kim ngạch nhập khẩu hàng gốm của Hoa Kỳ 42
Bảng 2.3 Tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu gốm mỹ nghệ Việt Nam sang Hoa Kỳ so
với tổng kim ngạch xuất khẩu gốm mỹ nghệ Việt Nam 44
Bảng 2.4
Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài (EFE) 50
Bảng 2.5 Mức độ am hiểu về thò trường Hoa Kỳ đối với doanh nghiệp
53
Bảng 2.6 Các phương thức thanh toán doanh nghiệp thường dùng khi xuất khẩu
gốm mỹ nghệ sang Hoa Kỳ. 54
Bảng 2.7 Các loại lò doanh nghiệp đang sử dụng 56
Bảng 2.8 Khó khăn trong sản xuất của doanh nghiệp 57
Bảng 2.9 Phương thức tìm đối tác Hoa Kỳ của các doanh nghiệp Việt Nam 58
Bảng 2.10 Ma trận đánh giá các yếu tố bên trong (IFE) 61
Bảng 3.1 Ma trận SWOT 66
DANH MỤC CÁC HÌNH
Trang
Hình 1.1 Các giai đoạn và các hoạt động trong quá trình quản trò chiến lược 4
Hình 1.2 Quy trình xây dựng chiến lược 5
Hình 1.3 Thò phần kim ngạch gốm nhập khẩu vào EU năm 2004 16
Hình 1.4 Đồ thò biểu diễn sự thay đổi khối lượng và giá trò sản phẩm gốm
nhập khẩu vào thò trường Nhật Bản giai đoạn 1999-2003 17
Hình 1.5 Thò phần kim ngạch gốm các loại nhập khẩu vào Nhật Bản
năm 2003 17
Hình 1.6 Kim ngạch xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ của Việt Nam 20
Hình 1.7 Kim ngạch xuất khẩu gốm mỹ nghệ của Việt Nam giai đoạn
1995 – 2006 21
Hình 2.1 Tổng kim ngạch nhập khẩu hàng gốm vào Hoa Kỳ 33
Hình 2.2 Thò phần xuất khẩu gốm của một số nước vào Hoa Kỳ năm 2006 34
LỜI MỞ ĐẦU
1 – Lý do chọn đề tài:
Năm 2007 là năm đánh dấu một bước ngoặt quan trọng của Việt Nam khi gia nhập
WTO và hội nhập với nền kinh tế toàn cầu. Tính đến nay Việt Nam đã gia nhập WTO
được gần một năm và trong thời gian qua, mọi ngành trong nền kinh tế đều phải cố
gắng hết mình cho sự phát triển của đất nước để Việt Nam có thể nhanh chóng hội nhập
với nền kinh tế toàn cần, đặc biệt trong đó có ngành thương mại. Việc tìm ra những
ngành hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn có ý nghóa rất quan trọng đối với sự phát triển
kinh tế của cả nước. Trong số các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam thì không
thể không nhắc đến ngành thủ công mỹ nghệ, trong đó có ngành gốm mỹ nghệ. Đẩy
mạnh xuất khẩu gốm mỹ nghệ không chỉ đem lại nguồn ngoại tệ lớn cho đất nước mà
nó còn giúp quảng bá đất nước, con người và văn hóa Việt Nam đến bạn bè trên khắp
năm châu.
Mặt khác, nhu cầu về các sản phẩm thủ công truyền thống trên thế giới ngày càng
lớn nên hàng gốm mỹ nghệ Việt Nam đã và đang được xuất khẩu đi rất nhiều thò trường
trên thế giới, đặc biệt trong đó có thò trường Hoa Kỳ là một trong những thò trường đầy
tiềm năng của Việt Nam vì Hoa Kỳ là một thò trường khổng lồ và có sức tiêu thụ lớn
nhất thế giới hiện nay đối với nhiều mặt hàng, trong đó có hàng gốm mỹ nghệ. Bên
cạnh đó, mối quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Hoa Kỳ trong thời gian vừa qua đã
không ngừng phát triển theo chiều hướng tốt đẹp với sự kiện Quốc hội Hoa Kỳ thông
qua Quy chế quan hệ thương mại bình thường vónh viễn (PNTR) với Việt Nam và Hiệp
đònh khung về Thương mại và Đầu tư giữa Việt Nam và Hoa Kỳ (TIFA) được ký vào
tháng 06/2007 đã tạo điều kiện thuận lợi cho hàng gốm mỹ nghệ Việt Nam thâm nhập
và phát triển tại thò trường Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, do thò trường Hoa Kỳ là thò trường lớn nhất thế giới hiện nay nên sự cạnh
tranh trên thò trường này rất quyết liệt. Hiện nay nhu cầu của thò trường Hoa Kỳ rất lớn
nhưng chúng ta vẫn chưa xuất khẩu tương xứng với tiềm năng của đất nước do những
yếu tố bất cập trong nội bộ ngành và do ngành chưa có chiến lược xuất khẩu thật khoa
học.
Với mong muốn góp phần nhỏ vào việc đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu gốm mỹ
nghệ Việt Nam sang thò trường Hoa Kỳ, tác giả đã quyết đònh chọn đề tài: “Xây dựng
chiến lược phát triển xuất khẩu gốm mỹ nghệ Việt Nam sang thò trường Hoa Kỳ
đến năm 2015” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn thạc só của mình.
2 – Mục đích nghiên cứu :
- Hệ thống lại những vấn đề lý luận cơ bản về chiến lược và xây dựng chiến lược
nhằm xác đònh sự cần thiết phải xây dựng chiến lược cho ngành gốm mỹ nghệ Việt
Nam.
- Nghiên cứu về gốm mỹ nghệ Việt Nam và vai trò xuất khẩu của nó để qua đó thấy
được ý nghóa to lớn của việc xuất khẩu gốm mỹ nghệ và cần phải đẩy mạnh xuất khẩu
mặt hàng này hơn nữa trong tương lai.
- Điểm qua vài nét về tình hình nhập khẩu gốm mỹ nghệ của các nước trên thế giới
nói chung và Hoa Kỳ nói riêng để nắm được nhu cầu về mặt hàng này hiện nay như thế
nào.
- Nghiên cứu tổng kết kinh nghiệm phát triển sản xuất, xuất khẩu gốm mỹ nghệ của
một số quốc gia, như : Trung Quốc, Thái Lan, Malaysia nhằm rút ra những bài học kinh
nghiệm để đẩy mạnh xuất khẩu ngành gốm mỹ nghệ Việt Nam sang thò trường Hoa Kỳ.
- Phân tích thực trạng xuất khẩu gốm mỹ nghệ Việt Nam sang thò trường Hoa Kỳ
trong thời gian qua để từ đó rút ra được các điểm mạnh và điểm yếu của hoạt động xuất
khẩu này.
- Xây dựng các chiến lược và hệ thống các giải pháp phù hợp với điều kiện hiện tại
nhằm đẩy mạnh xuất khẩu gốm mỹ nghệ Việt Nam sang thò trường Hoa Kỳ.
3 – Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài:
9 Đối tượng nghiên cứu :
Trên thực tế có nhiều loại sản phẩm gốm và sứ khác nhau, nhưng do nhận thấy
hàng sứ Việt Nam chưa phát triển còn gốm mỹ nghệ là ngành hàng có tiềm năng, lợi
ích xuất khẩu cao của Việt Nam nên luận văn chỉ nghiên cứu về gốm mỹ nghệ. Ngoài
ra, quản trò chiến lược bao gồm 3 giai đoạn là: xây dựng chiến lược, thực hiện chiến
lược và đánh giá chiến lược nhưng đề tài này chỉ nghiên cứu các vấn đề liên quan đến
xây dựng chiến lược.
9 Phạm vi nghiên cứu:
- Về không gian: Ở Việt Nam hiện nay có 4 trung tâm sản xuất gốm lớn, đó là
Bát Tràng, Bình Dương, Đồng Nai, Vónh Long nhưng do cách trở về mặt đòa lý và kinh
phí hạn hẹp nên luận văn chỉ tập trung nghiên cứu các trung tâm sản xuất gốm chủ lực
ở phía Nam, như: Bình Dương, Đồng Nai, Vónh Long.
- Về thời gian: Luận án tập trung nghiên cứu hoạt động sản xuất – xuất khẩu
gốm mỹ nghệ Việt Nam sang thò trường Hoa Kỳ trong vòng 8 năm gần đây, kể từ năm
1999 đến hết năm 2006.
4 – Phương pháp nghiên cứu:
Để thực hiện đề tài này, tác giả đã sử dụng kết hợp nhiều phương pháp nghiên
cứu, trong đó bao gồm cả hai nhóm phương pháp đònh tính và đònh lượng.
• Phương pháp đònh tính: tác giả dùng các phương pháp truyền thống như phương pháp
phân tích, so sánh, thống kê, tổng hợp những thông tin, số liệu thứ cấp thu thập được
từ nhiều nguồn khác nhau.
• Phương pháp đònh lượng: để đề tài có căn cứ thực tiễn và có tính khả thi cao, tác giả
đã sử dụng phương pháp điều tra xã hội học và phương pháp chuyên gia.
* Với phương pháp điều tra xã hội học, tác giả đã tiến hành 3 bước như sau:
Bước 1: Thiết kế bảng câu hỏi với 37 câu (xem phụ lục 1)
Bước 2: Thông qua sự giới thiệu của người quen và mạng internet, tác giả đã tiến hành
khảo sát thực tế 95 doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh gốm mỹ nghệ tại Bình Dương,
Đồng Nai, Vónh Long, trong đó có 62 doanh nghiệp có xuất khẩu hàng gốm sang thò
trường Hoa Kỳ (xem phụ lục 2, 3, 4)
Bước 3: Tác giả đã sử dụng phần mềm Excel để xử lý số liệu điều tra thu thập được và
kết quả xử lý được sử dụng cho các phân tích trong chương 2 và chương 3.
* Với phương pháp chuyên gia: Trong khi thực hiện luận văn này tác giả có tham khảo
ý kiến của các chuyên gia trong ngành, là những người công tác lâu năm trong nghề và
có chức vụ cao tại các công ty gốm có quy mô khá lớn để thấy được thực trạng hoạt
động xuất khẩu gốm mỹ nghệ Việt Nam hiện nay và từ đó đưa ra các chiến lược cũng
như giải pháp phù hợp.
5 – Điểm mới của đề tài:
Cho đến nay đã có một số công trình nghiên cứu liên quan đến vấn đề phát triển
xuất khẩu gốm mỹ nghệ Việt Nam như sau :
1 – Công trình nghiên cứu khoa học cấp bộ: “Những giải pháp đẩy mạnh xuất
khẩu gốm sứ mỹ nghệ Việt Nam” do PGS. TS. Đòan Thò Hồng Vân làm chủ nhiệm.
2 – Luận án tiến só : “Nghiên cứu khả năng cạnh tranh của gốm mỹ nghệ Việt
Nam nhằm đẩy mạnh xuất khẩu” của TS. Vũ Minh Tâm
3 – Luận văn thạc só : “Xuất khẩu gốm mỹ nghệ của Việt Nam vào thò trường
Nhật Bản, thực trạng và các giải pháp phát triển” của Thạc só Phạm Thò Kim Thủy.
4 – Đề tài nghiên cứu khoa học cấp tỉnh : “Nghiên cứu xây dựng chiến lược, đề
xuất giải pháp thực hiện chương trình hội nhập kinh tế quốc tế của tỉnh Vónh Long
đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020” do GS. TS. Võ Thanh Thu làm chủ nhiệm.
5 – Đề án Phát triển ngành gốm mỹ nghệ xuất khẩu Vónh Long từ năm 2004
đến năm 2010 do Sở Công nghiệp tỉnh Vónh Long nghiên cứu.
6 – Rất nhiều bài viết đăng trên các báo, tạp chí có nội dung liên quan phản ánh
tình hình sản xuất – xuất khẩu của ngành gốm của các đòa phương trên cả nước.
Tuy nhiên đến nay vẫn chưa có công trình nào nghiên cứu sâu về hoạt động xuất
khẩu gốm mỹ nghệ Việt Nam sang thò trường Hoa Kỳ. Đề tài có những điểm mới cụ thể
sau:
• Giới thiệu về thò trường gốm Hoa Kỳ để từ đó có thể hiểu rõ hơn về nhu cầu,
thò hiếu của thò trường này và có chiến lược phát triển cho phù hợp.
• Phân tích, đánh giá được tình hình xuất khẩu và xác đònh những nhân tố ảnh
hưởng tới việc xuất khẩu hàng gốm mỹ nghệ Việt Nam vào thò trường Hoa
Kỳ.
• Xây dựng các chiến lược phát triển xuất khẩu và những giải pháp đồng bộ có
tính khả thi để đẩy mạnh xuất khẩu hàng gốm mỹ nghệ Việt Nam vào thò
trường Hoa Kỳ.
6 - Kết cấu của đề tài:
Nội dung của luận văn kết cấu trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở khoa học về xây dựng chiến lược phát triển xuất khẩu gốm mỹ
nghệ Việt Nam sang thò trường Hoa Kỳ.
Chương 2: Thực trạng xuất khẩu gốm mỹ nghệ Việt Nam sang thò trường Hoa Kỳ.
Chương 3: Xây dựng chiến lược phát triển xuất khẩu gốm mỹ nghệ Việt Nam sang
thò trường Hoa Kỳ đến năm 2015.
Ngoài ra còn có Lời mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục.
Dù đã cố gắng hết sức trong quá trình thực hiện luận văn này nhưng do thời gian có
hạn và khả năng bản thân còn hạn chế nên khó tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong
nhận được những ý kiến đóng góp của quý Thầy/Cô, các anh chò và các bạn quan tâm
đến đề tài này.
Xin trân trọng cám ơn.
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ KHOA HỌC ĐỂ XÂY DỰNG CHIẾN LƯC
PHÁT TRIỂN XUẤT KHẨU GỐM MỸ NGHỆ
VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG HOA KỲ
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét