Luận văn tốt nghiệp
doanh nghiệp, cung ứng cho nền kinh tế. Từ đó, tạo cơ sở để các cơ quan
chức năng xác định được cân đối cần thiết trong nền kinh tế quốc dân.
Thành phẩm là kết qủa của một quá trình lao động sáng tạo của toàn thể
cán bộ công nhân viên của doanh nghiệp, là tài sản của một doanh nghiệp, là
cơ sở tạo ra lợi nhuận cho doanh nghiệp. Mọi sự tổn thất về thành phẩm đều
làm ảnh hưởng đến kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Điều này
không chỉ ảnh hưởng đến hợp đồng kinh tế được ký kết, làm ảnh hưởng đến
kết qủa sản xuất kinh doanh của đơn vị khác mà ảnh hưởng trực tiếp đến việc
thu hồi vốn, đến đời sống của người lao động. Chính vì vậy mà yêu cầu quản
lý chặt chẽ thành phẩm song song với việc quản lý giám sát thường xuyên về
mặt số lượng chất lượng, giá trị, doanh nghiệp phải tăng cường công tác hạch
toán thành phẩm góp phần hoàn thiện nâng cao chất lượng cụ thể:
- Ở kho phải quản lý sự vận động của từng loại thành phẩm hàng hoá
trong quá trình nhập xuất tồn kho thành phẩm, phát hiện kịp thời tình hình
thừa thiếu thành phẩm từ đó có biện pháp xử lý thích hợp.
- Phân biệt lượng hàng tồn kho cần thiết trong từng trường hợp hàng
hoá tồn đọng trong kho không tiêu thụ được đề phòng biện pháp giải quyết
tránh ứ đọng vốn.
- Bên cạnh đó doanh nghiệp quản lý chặt chẽ, làm tốt công tác kiểm tra
chất lượng, thành phẩm có chế độ bảo quản riêng đối với từng loại thành
phẩm kịp thời phát hiện những thành phẩm kém phẩm chất tránh trường hợp
đưa ra thị trường sản phẩm không có chất lượng.
Cùng với việc thường xuyên tăng cường chất lượng thành phẩm, doanh
nghiệp còn phải thường xuyên cải tiến mẫu mã mặt hàng, đa dạng hoá chủng
loại để đáp ứng nhiều hơn nữa nhu cầu tiêu dùng của xã hội. Muốn được như
vậy doanh nghiệp phải dự đoán nhanh nhạy, chuẩn xác thị hiếu người tiêu
dùng trong từng thời kỳ, tung ra đúng lúc những sản phẩm mà thị trường cần
và đáp ứng đủ, phát hiện kịp thời những sản phẩm kém chất lượng để loại bỏ
khỏi qúa trình sản xuất, tránh ứ đọng vốn và sử dụng vốn không có hiệu qủa
Luận văn tốt nghiệp
Bên cạnh việc quản lý thành phẩm về mặt số lượng chất lượng thì
doanh nghiệp cũng cần phải thường xuyên tổ chức theo dõi, phản ánh chính
xác, đầy đủ kịp thời và giám sát chặt chẽ tình hình hiện có, sự biến động của
từng loại thành phẩm về mặt giá trị.
1.1.2 Tiêu thụ thành phẩm và yêu cầu quản lý tiêu thụ thành phẩm
Sản phẩm sản xuất ra muốn thoả mãn người tiêu dùng phải thông qua
tiêu thụ. Tiêu thụ thành phẩm hay còn gọi là bán hàng, là quá trình trao đổi để
thực hiện giá trị của hàng, tức là để chuyển hóa vốn của doanh nghiệp từ hình
thái hiện vật sang hình thái giá trị (hàng – tiền). Ngoài thành phẩm là bộ phận
chủ yếu, hàng đem tiêu thụ có thể lầ hàng hoá, vật tư hay lao vụ dịch vụ cung
cấp cho khách hàng “Hàng” cung cấp để thoả mãn nhu cầu đơn vị khác hoặc
của các cá nhân trong và ngoài doanh nghiệp được gọi là tiêu thụ ngoài.
Trường hợp thành phẩm, hàng hoá lao vụ dịch vụ cung cấp giữa các đơn vị
trong cùng một tổng công ty, một tập đoàn … được gọi là tiêu thụ nội bộ.
Hàng hoá đem tiêu thụ có thể là thành phẩm hàng hóa, dịch vụ …
Thậm chí có thể là bán thành phẩm. Qúa trình tiêu thụ luôn gắn với những
hình thức nhất định, có thể là tiêu thụ trực tiếp, hàng đổi hàng bán trả góp, ký
gửi …. Qúa trình tiêu thụ kết thúc khi doanh nghiệp nhận được tiền về số
hàng đã cung cấp thông qua một số hình thức đã thanh toán như tiền mặt, tiền
gửi ngân hàng, trả góp….
Số tiền doanh nghiệp thu về số lượng hàng hóa cung cấp gọi là doanh
thu, hay nói cách khác doanh thu bán hàng là giá trị sản phẩm, hàng hoá dịch
vụ mà doanh nghiệp đã bán cung cấp cho khách hàng, là giá trị hàng hoá dư
ghi trên hoá đơn, chứng từ liên quan hoặc sự thoả thuận giữa doanh nghiệp và
khách hàng. Do việc áp dụng phương thức bán hàng và phương thức thanh
toán khác nhau nên khi xác định doanh thu cũng khác nhau có thể là doanh
thu tiền ngay hoặc là doanh thu chưa thu được tiền ngay. Trong quá trình tiêu
thụ có thể phát sinh những khoản làm giảm doanh thu như chiết khấu bán
Luận văn tốt nghiệp
hàng, hàng hoá bán bị trả lại, giảm giá hàng bán, thuế doanh thu … Doanh thu
bán hàng trừ đi các khoản trên là doanh thu thuần.
Đối với doanh nghiệp sản xuất, hoạt động của doanh nghiệp rất đa dạng
do đó thu nhập cũng từ nhiều nguồn khác nhau: từ hoạt động sản xuất, từ hoạt
động khác. Kết qủa kinh doanh có thể là lãi lỗ do đó quá trình hoạt động sản
xuất trong đó có tiêu thụ thành phẩm luôn gắn liền với hoạt động sản xuất
kinh doanh. Kết quả sản xuất kinh doanh là chỉ tiêu đánh giá tổng hợp các
mặt hoạt động của doanh nghiệp và không chỉ liên quan đến lợi ích của doanh
nghiệp cũng như của cán bộ công nhân viên trong doanh nghiệp mà còn liên
quan đến Nhà Nước và bên đóng góp vào hoạt động sản xuất kinh doanh của
doanh nghiệp.
Trong nền kinh tế thị trường, tiêu thụ sản phẩm có ý nghĩa đặc biệt
quan trọng đối với doanh nghiệp sản xuất cũng như đối với toàn bộ nền kinh
tế quốc dân.
Xuất phát từ tầm quan trọng của việc tiêu thụ thành phẩm, vì vậy yêu
cầu quản lý thường đặt ra là:
- Doanh nghiệp phải nắm bắt theo dõi sự vận động của từng loại thành
phẩm, hàng hoá trong quá trình nhập xuất tồn thành phẩm, ghi chép kịp thời
tránh mất mát hư hỏng trong quá trình tiêu thụ.
- Quản lý theo dõi từng phương thức bán hàng từng khách hàng, yêu
cầu thanh toán đúng hình thức, đúng hạn để tránh mất mát ứ đọng vốn, bị
chiếm dụng vốn. Doanh nghiệp phải lựa chọn hình thức tiêu thụ phù hợp với
thị trường, từng khách hàng nhằm thúc đẩy nhanh chóng quá trình tiêu thụ.
Đồng thời làm công tác thăm dò, nghiên cứu thị trường, mở rộng quan hệ
buôn bán trong và ngoài nước.
- Đối với việc hạch toán tiêu thụ phải tổ chức chặt chẽ, khoa học đảm
bảo xác định được kết qủa cuối cùng của quá trình tiêu thụ, phát sinh và giám
đốc tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà Nước.
Luận văn tốt nghiệp
Nếu thực hiện tốt các yêu cầu trên sẽ đáp ứng đảm bảo cho doanh
nghiệp nhanh chóng thu hồi vốn, đáp ứng kịp thời nhu cầu thị trường, nâng
cao doanh lợi cho bản thân doanh nghiệp.
1.2. NỘI DUNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN THÀNH PHẨM VÀ TIÊU THỤ
THÀNH PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT .
1.2.1 Nhiệm vụ kế toán thành phẩm, tiêu thụ thành phẩm trong doanh
nghiệp sản xuất.
Trong bất kỳ xã hội nào thì mục đích sản xuất là sản phẩm hoàn thành,
sản phẩm sản xuất ngày càng nhiều, giá thành hạ thì ngày càng đáp ứng nhu
cầu tiêu dùng của xã hội.
Trong doanh nghiệp, kế toán là công cụ quan trọng để quản lý sản xuất
và tiêu thụ. Thông qua số liệu của kế toán nói chung, kế toán thành phẩm và
tiêu thụ thành phẩm nói riêng sẽ giúp cho giám đốc doanh nghiệp và các cơ
quan cấp trên đánh giá được mức độ hoàn thành kế hoạch của doanh nghiệp
về sản xuất, giá thành, tiêu thụ lợi nhuận. Từ đó phát hiện được những thiếu
sót ở từng khâu lập cũng như thực hiện kế hoạch, có được các biện phát đảm
bảo duy trì sự cân đối thường xuyên giữa các yếu tố đầu vào sản xuất đầu ra.
- Tổ chức theo dõi, phản ánh chính xác, đầy đủ kịp thời và giám đốc
chặt chẽ về tình hình hiện có và sự biến động của từng loại sản phẩm hàng
hoá trên các mặt hiện vật cũng như giá trị.
- Theo dõi, phản ánh và giám đốc chặt chẽ quá trình tiêu thụ, ghi chép
đầy đủ, kịp thời các khoản chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp,
doanh nghiệp bán hàng cũng như chi phí và thu nhập hoạt động khác.
- Xác định chính xác kết quả của từng loại hoạt động trong doanh
nghiệp, phản ánh, giám đốc tình hình phân phối kết quả, đôn đốc việc thực
hiện nghĩa vụ với Nhà Nước.
- Cung cấp những thông tin kinh tế cần thiết cho các bộ phận liên quan.
Định kỳ tiến hành phân tích kinh tế đối với hoạt động bán hàng, thu nhập và
phân phối kết quả.
Luận văn tốt nghiệp
Nhiệm vụ kế toán thành phẩm, tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả
phải luôn gắn liền với nhau, thực hiện tốt nhiệm vụ này sẽ là tiền đề cho
nhiệm vụ kia thực hiện và ngược lại .
1.2.2. Tổ chức công tác kế toán thành phẩm trong doanh nghiệp sản xuất
1.2.2.1. Đánh giá thành phẩm
Về nguyên tắc thành phẩm phải được đánh giấ theo giá trị giá vốn thực
tế. Đánh giá thành phẩm theo giá thực tế . Trị giá thành phẩm phẩm phản ánh
trong kế toán tổng hợp phải được đánh giá theo nguyên tắc giá thực tế hay giá
vốn thực tế. Gía thực tế của thành phẩm được hình thành cùngvới vận động
vốn, của thành phẩm và hàng hoá và được xác định căn cứ vào từng nguồn
nhập cụ thể:
- Thành phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra được đánh gía theo giá
thành công xưởng.( giá thành thực tế ) bao gồm : chi phí nguyên vật liệu trực
tiếp , chi phí nhân công trực tiếp , chi phí sản xuất chung.
- Thành phẩm do doanh nghiệp thuê ngoài gia công được đánh giá theo
giá thành sản xuất thực tế. Thuê gia công bao gồm chi phí nguyên vật liệu
đem gia công, chi phí thuê gia công và các chi phí khác liên quan đến quá
trìng gia công ( chi phí vận chuyển nguyên vật liệu)
- Hàng hoá mua ngoài được đánh giá theo trị giá vốn thực tế bao gồm
giá mua và chi phí thu mua
Nếu hàng hoá mua vào phải qua sơ chế thì giá vốn thực tế của hàng
nhập kho còn bao gồm cả chi phí gia công chế biến .
- Đối với thành phẩm xuất kho cũng phải đánh giá theo giá thực tế vì
thành phẩm nhập kho theo nhiều nguồn khác nhau, theo từng lần nhập với
mức giá khác nhau do đó có thể sử dụng các cách sau để đánh giá thành
phẩm xuất kho:
+ Tính theo giá thực tế đích danh.
+ Tính theo giá thực tế bình quân gia quyền của thành phẩm tồn đầu kỳ
và thành phẩm nhập trong kỳ. Tuỳ theo phương pháp này giá thực tế thành
Luận văn tốt nghiệp
phẩm xuất kho được tính trên cơ sở số lượng thành phẩm xuất kho được tính
trên cơ sở lượng thành phẩm xuất trong kỳ và đơn giá bình quân tồn đầu kỳ
và nhập trong kỳ.
Giá thực tế thành phẩm xuất trong kỳ = số lượng thành phẩm sản xuất
trong kỳ x Đơn giá bình quân.
Đơn giá bình quân =
Trị giá thực tế thành
phẩm tồn đầu kỳ
+
Trị giá thực tế thành
phẩm nhập trong kỳ
Số lượng thành
phẩm tồn đầu kỳ
+
Số lượng thành phẩm
nhập trong kỳ
+ Tính theo đơn giá nhập trước xuất trước
+ Tính theo đơn giá nhập sau xuất sau
1.2.2.2. Kế toán thành phẩm :
1.2.2.2.1 Chứng từ và hạch toán chi tiết thành phẩm.
Mỗi nghiệp vụ biến nghiệp vụ biến động của thành phẩm thành phẩm
đều phải được ghi chép, phản ánh vào chứng từ bán đều phù hợp và theo đúng
nội dung đã quy định các chứng từ chủ yếu bao gồm: phiếu nhập kho, phiếu
xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ, phiếu xuất kho, hoá đơn GTGT, biên bản
kiểm kê. Trên cơ sở chứng từ kế toán về sự biến đồng của thành phẩm để
phẩm loại , tổng hợp và ghi vào sổ kế toán thích hợp.
- Kế toán chi tiết thành phẩm:
Phương pháp ghi thẻ song song:
S ơ đồ 1:
(1)
Thẻ kho
Chứng từ nhập
Chứng từ xuất
Sổ kế toán chi
tiết
Bảng kê tổng hợp.
N - X - T
o
(1)
(2)
(2)
(4)
(3)
Luận văn tốt nghiệp
Ghi chú : : Ghi hàng ngày
: Ghi cuối tháng
: Đối chiếu kiểm tra
+ Ở kho : Việc ghi chép tình hình Nhập – Xuất – Tồn kho hàng ngày
do thủ kho tiến hành trên thẻ kho và chỉ ghi theo số lượng.
Khi nhận các chứng từ nhập, xuất thành phẩm thủ kho phải kiểm tra
tính hợp lý, hợp pháp của các chứng từ rồi tiến hành ghi chép số thực nhập ,
thực xuất vào chứng từ và thẻ kho. Định kỳ thủ kho gửi các chứng từ và thẻ
kho. Cuối ngày tính ra số tồn kho và ghi vào thẻ kho. Định kỳ thủ kho gửi các
chứng từ nhập, xuất đã được phân loại theo từng thứ thành phẩm cho phòng
kế toán.
+ Ở phòng kế toán : kế toán sử dụng số kế toán chi tiết thành phẩm để
ghi chép tình hình Nhập – Xuất – Tồn cho thành phẩm theo chỉ tiêu hiện vật
và giá trị. Chỉ tiêu hiện vật được kế toán ghi chép theo từng thời điểm nhập,
xuất thành phẩm, cuối tháng kế toán tổng cộng số thành phẩm nhập, xuất kho
do kế toán tính giá trị thành phẩm chuyển sang để ghi vào cột giá trị.
Cuối tháng cộng sổ chi tiết thành phẩm và kiểm tra đối chiếu thẻ kh.
Ngoài ra để có số liệu đối chiếu, kiểm tra với kế toán tổng hợp số liệu kế toán
chi tiết từ các sổ chi tiết vào bảng tổng hợp nhập , xuất, tồn kho thành phẩm
theo từng nhóm, loại thành phẩm.
* Ưu điểm: Ghi chép đơn giản dễ kiểm tra, đối chiếu
* Nhược điểm: Việc ghi giữâ kho và phòng kế toán còn trùng lập về số
lượng. Ngoài ra việc kiểm tra đối chiếu chủ yếu tiến hành vào cuối tháng do
vậy hạn chế chức năng kiểm tra kịp thời của kế toán.
Luận văn tốt nghiệp
* Phạm vi áp dụng: áp dụng thích hợp trong các doanh nghiệp có ít
chủng loại thành phẩm, khối lượng các nghiệp vụ chứng từ nhập , xuất ít ,
khối lượng thường xuyên và trình độ chuyên môn của kế toán còn hạn chế.
Phương pháp ghi sổ số dư (Sơ đồ 2):
+ Ở kho : sử dụng thẻ kho. Ngoài thẻ kho , thủ kho sử dụng số dư đẻ
phản ánh số tồn kho vào cuối kỳ theo chỉ tiêu hiện vật
+ Ở phòng kế toán : định kỳ, kế toán mở bảng kê luỹ kế nhập, xuất theo
chỉ tiêu giá trị. Cuối kỳ căn cứ vào các bảng kê luỹ kế nhập xuất để mở bảng
kê tổng hợp nhập xuất tồn và sử dụng số liệu để ghi số dư và đối chiếu vào sổ
kế toán khác.
* Ưu điểm: Giảm bớt được khối lượng ghi chép , tránh sự trùng lặp.
* Nhược điểm: Việc cung cấp thông tin bị hạn chế , khi phát hiện ghi
chép lầm lẫn khó phát hiện ra nguyên nhân.
* Áp dụng thích hợp trong các doanh nghiệp có chủng loại khá lớn,
nhập xuất, thường xuyên công việc không đều vào cuối kỳ, và trình độ
chuyên môn kế toán ca.
S ơ đồ 2:
Phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển :
Thẻ kho
Chứng từ
nhập
Chứng từ xuất
Bảng kê nhập
Bảng kê xuất
Bảng luỹ kế
nhập
Bảng luỹ kế
xuất
Bảng kê tổng
hợp N - X - T
Sổ số dư
(1)
(1)
(2)
(2)
(3)
(3)
(4) (4)
(6)
(5)
Luận văn tốt nghiệp
S ơ đồ3 :
* Ưu điểm: Giảm bớt khối lượng ghi chép và tránh bớt trùng lắp. Công
việc thường dồn vào cuối kỳ cung cấp thông tin cho quản trị kịp thời.
* Nhược điểm: còn trùng lập.
* Phạm vi áp dụng: Doanh nghiệp có chủng loại vật tư hàng hoá
thường lớn , tình hình nhập xuất thường xuyên.
1.2.2.2.2.Kế toán tổng hợp thành phẩm:
Phương pháp kế toán tổng hợp các nghiệp vụ chủ yếu về thành phẩm
được tiến hành tuỳ thuộc vào điều kiện sản xuất kinh doanh của từng doanh
nghiệp, tuỳ thuộc vào số lượng các nghiệp vụ kinh tế phát sinh mà doanh
nghiệp có thể vận dụng theo một trong hai phương pháp kiểm kê định kỳ là
phương pháp kê khai thường xuyên hoặc phương pháp kiểm kê định kỳ.
- TK155 : Thành phẩm, TK này được dùng để phản ánh giá trị hiện có
và tình hình biến động của các loại sản phẩm của doanh nghiệp.
- TK157: Hàng gửi đi bán, TK này được dùng để phản ánh trị giá của
thành phẩm , hàng hoá đã gửi hoặc chuyển cho khách hàng hoặc nhờ bán đại
lý, ký gửi trị giá của lao vụ , dịch vụ đã hoàn thành bàn giao cho ngưòi đặt
hàng nhưng chưa được chấp nhận thành toán.
Hàng hoá, thành phẩm phản ánh trên TK này vẫn thuộc quyền sở hữu
của doanh nghiệp.
TK 632: Giá vốn hàng bán , được dùng để phản ánh trị gía vống của
thành phẩm, lao vụ, dịch xuất bán trong kỳ.
Thẻ kho
Chứng từ
nhập
Chứng từ xuất
Bảng kê nhập
Bảng kê xuất
Sổ đối chiếu
luân chuyển
(1)
(1)
(2)
(2)
(4)
(3)
(3)
Luận văn tốt nghiệp
Trình tự kế toán tổng hợp các nghiệp vụ chủ yếu về thành phẩm theo
phương pháp như sau :
Theo phương pháp kê khai thường xuyên.
Sơ đồ 4:
(1): Nhập kho thành phẩm do doanh nghiệp sản xuất hoặc thuê gia công chế
biến
(2): Xuất kho thành phẩm để giao bán cho khách hàng hoặc sản xuất sản
phẩm để trả lương cho nhân viên
(3): Trị giá thực tế thành phẩm xuất gửi đi bán hoặc xuất cho cơ sở nhận bán
đại lý, ký gửi.
(4): Trường hợp kiểm kê thừa, thiếu thành phẩm.
(5): sản phẩm sản xuất xong không nhập kho mà giao bán hoặc gửi đi bán
ngay
(6): Đối với thành phẩm, hàng hoá, lao vụ dịch vụ gửi đi bán nay mới xác
định tiêu thụ, kế toán ghi sổ trị giá vốn của số hàng đó.
Trường hợp doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp
kiểm kê định kỳ.
Sơ đồ 5:
TK 154
TK 155
TK 632
TK 911
TK 157
TK 338
TK 138
(1)
(2)
(3)
(4a)
(4b)
(5)
(6)
Kết chuyển
cuối kỳ
TK 155, 157
TK 632
TK 911
TK 631
(1)
(2)
Kết chuyển
cuối kỳ
(3)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét